ABD Hava Kuvvetleri B-1B için yeni üretici arıyor

B-1B Lancer filosunun kritik parçaları için yeni tedarikçi arayışı

ABD Hava Kuvvetleri, yaklaşık 40 yıldır hizmet veren B-1B Lancer bombardıman uçaklarının operasyonel durumda tutulması amacıyla yeni bir tedarikçi arayışına başladı. Pentagon’un lojistik faaliyetlerinden sorumlu Savunma Lojistik Ajansı (DLA), B-1B’de kullanılan bir elektrik kontrol panelinin yeniden üretilebilmesi için savunma sanayii şirketlerinden bilgi talep etti.

11 Ağustos’ta yayımlanan duyuru, doğrudan bir satın alma sözleşmesi yerine Pentagon’un “Kaynak Arama Özeti” olarak tanımladığı bir pazar araştırması niteliği taşıyor. Bu süreç kapsamında ABD Hava Kuvvetleri, söz konusu parçayı üretebilecek kaç şirket bulunduğunu ve gelecekteki olası ihalenin hangi koşullarda gerçekleştirilebileceğini belirlemeyi amaçlıyor.

Hava Kuvvetleri 11 adet kontrol paneli istiyor

Oklahoma’daki Tinker Hava Kuvvetleri Üssü bünyesinde faaliyet gösteren 422. Tedarik Zinciri Yönetimi Filosu tarafından yayımlanan duyuruya göre ihtiyaç duyulan bileşen, “Elektrikli Kontrol Paneli” olarak tanımlanıyor.

Parça, Pentagon’un askeri tedarik zincirindeki ekipmanları takip etmek için kullandığı Ulusal Stok Numarası (NSN) sistemi kapsamında kayıt altında bulunuyor.

ABD Hava Kuvvetleri’nin ilk aşamada yaklaşık 11 adet kontrol paneline ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Talep edilen miktarın düşük olması, yeni bir uçak için seri üretimden ziyade uzun yıllardır hizmette bulunan mevcut B-1B filosunun bakım ihtiyaçlarını yansıtıyor.

B-1B Lancer yaklaşık 40 yıldır hizmette

B-1B Lancer, ABD Hava Kuvvetleri envanterine 1986 yılında girdi. Süpersonik hızlara ulaşabilen ve değişken geometrili kanat yapısına sahip bombardıman uçağı, başlangıçta Soğuk Savaş koşullarında Sovyet hava savunma sistemlerini düşük irtifadan ve yüksek hızla aşmak amacıyla geliştirildi.

İlk olarak Rockwell International tarafından üretilen ve programı daha sonra Boeing bünyesine geçen B-1B, zaman içerisinde ABD’nin en önemli uzun menzilli konvansiyonel saldırı platformlarından biri haline geldi.

Uçak, B-2 Spirit ve B-52 Stratofortress ile birlikte ABD’nin stratejik bombardıman filosunun önemli unsurlarından biri olarak görev yaptı.

B-1B özellikle taşıyabildiği yüksek miktardaki konvansiyonel mühimmatla öne çıkıyor. Platform, Afganistan, Irak ve Suriye’deki operasyonlarda uzun süre havada kalarak hassas güdümlü mühimmatlarla kara hedeflerine yönelik görevlerde yoğun şekilde kullanıldı.

Yaşlanan uçaklarda yedek parça sorunu büyüyor

B-1B filosunun yaşlanması, ABD Hava Kuvvetleri açısından yalnızca uçakların yapısal ömrüyle ilgili bir sorun oluşturmuyor. En önemli problemlerden biri, onlarca yıl önce geliştirilen bazı parçaların artık üretilmemesi.

Savunma sektöründe bu durum azalan üretim kaynakları problemi olarak tanımlanıyor.

Bir uçak onlarca yıl hizmette kaldığında, sistemde kullanılan bazı elektronik parçaların veya mekanik bileşenlerin orijinal üreticileri üretimi durdurabiliyor. Bazı şirketler birleşebiliyor, kapanabiliyor veya ilgili üretim hatlarını tamamen devreden çıkarabiliyor.

Bu durumda Pentagon, eski parçaları yeniden üretebilecek yeni şirketler bulmak zorunda kalıyor.

Parçaların tersine mühendislikle üretilmesi gerekebilir

Yeni üreticilerin karşılaşabileceği en önemli zorluklardan biri, B-1B için gerekli parçaların bazı durumlarda mevcut üretim hatlarına sahip olmaması.

Duyuruya göre potansiyel tedarikçilerin tekrarlanmayan mühendislik maliyetlerini karşılamaları gerekebilir.

Bu süreç, üretim altyapısı artık bulunmayan bir parçanın yeniden tasarlanmasını, analiz edilmesini ve üretim yönteminin oluşturulmasını içerebilir. Gerektiğinde tersine mühendislik yöntemleri kullanılarak mevcut parçalar incelenebilir ve modern üretim tekniklerine uygun yeni üretim süreçleri geliştirilebilir.

Bu tür çalışmalar, ABD’nin yaşlanan askeri uçak filolarının operasyonel ömrünü uzatabilmesi açısından kritik önem taşıyor.

Tinker Hava Kuvvetleri Üssü merkez rol oynayacak

Olası sözleşme kapsamındaki faaliyetlerin Tinker Hava Kuvvetleri Üssü merkezli yürütülmesi bekleniyor.

Tinker, ABD Hava Kuvvetleri’nin en önemli bakım, onarım ve lojistik merkezlerinden biri olarak B-1B dahil birçok farklı uçak tipinin sürdürülebilirliğinde önemli görev üstleniyor.

Kontrol panelinin üretimiyle ilgilenen şirketlerin 18 Ağustos 2026 saat 23.59’a kadar ABD Hava Kuvvetleri’ne yanıt vermeleri gerekiyor.

Pentagon, yalnızca büyük savunma şirketlerinden değil; küçük işletmeler, hizmet engelli gazilere ait şirketler ve savunma tedarik zincirinde daha sınırlı temsil edilen bölgelerde faaliyet gösteren kuruluşlardan da başvuru bekliyor.

B-1B filosunu hizmette tutmak için kritik süreç

Yeni kontrol paneli arayışı küçük ölçekli bir tedarik faaliyeti gibi görünse de B-1B Lancer filosunun sürdürülebilirliği açısından daha geniş bir soruna işaret ediyor.

Yaklaşık dört yıldır hizmette bulunan bombardıman uçaklarının operasyonel tutulabilmesi, motorlardan aviyonik sistemlere kadar binlerce farklı parçanın tedarik zincirinin devam ettirilmesine bağlı.

ABD Hava Kuvvetleri bu nedenle eski parçalar için alternatif üreticiler bulmaya ve gerektiğinde modern üretim teknolojilerinden yararlanarak kritik bileşenleri yeniden üretmeye çalışıyor.

B-1B filosunun gelecekte yeni nesil bombardıman uçaklarının hizmete girmesiyle aşamalı olarak görevden çekilmesi planlansa da mevcut uçakların bu geçiş tamamlanana kadar operasyonel durumda tutulması gerekiyor. Yeni elektrik kontrol paneli üreticisi arayışı da bu sürdürülebilirlik çalışmalarının küçük ancak kritik parçalarından birini oluşturuyor.