Lockheed Martin, Vectis İHA Programını Genişletiyor

ABD’li savunma şirketi Lockheed Martin, yeni nesil insansız savaş uçağı programlarından Vectis’e yönelik yatırımlarını artırıyor. Şirket, 14 Eylül’de yaptığı açıklamada, ilk uçuşuna bir yıldan fazla süre bulunan program kapsamında dört yeni Vectis uçağı daha üretileceğini duyurdu.

Bu üretimle birlikte şirketin elindeki toplam Vectis sayısı, ilk prototip dahil olmak üzere beşe ulaşacak.

Vectis, F-35’e eşlik edecek CCA konseptinin parçası

Lockheed Martin’in gizli Skunk Works birimi tarafından geliştirilen Vectis, insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapması hedeflenen bir İşbirlikçi Savaş Uçağı (CCA) olarak tasarlanıyor.

CCA konseptinde insansız uçakların insanlı savaş uçaklarına eşlik etmesi, sensör veya silah taşıması ve yüksek riskli görevleri üstlenmesi amaçlanıyor.

Bu yaklaşım, daha fazla insanlı savaş uçağı üretmenin yüksek maliyet ve uzun tedarik süreçlerine alternatif olarak, daha düşük maliyetli ve ölçeklenebilir insansız sistemlerin kullanılmasını hedefliyor.

Vectis’in tasarımı değişti

Lockheed Martin, Vectis’i ilk kez Eylül 2025’te kamuoyuna tanıtmıştı. Yeni ortaya çıkan tasarımda ise uçağın önceki versiyonundan farklı bazı özellikler dikkat çekiyor.

Yeni Vectis tasarımında kuyruksuz yapı ve gövdenin üst bölümüne daha derin şekilde yerleştirilmiş bir hava girişi bulunuyor. Bu özelliklerin uçağın radar görünürlüğünü azaltmaya yönelik olduğu belirtiliyor.

Skunk Works Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü Ron Fehlen, ekibin uçağın üretim aşamasına geçmesinden ve 2027 sonunda ilk uçuşun gerçekleştirilmesinden heyecan duyduğunu ifade etti.

İlk uçuş 2027 sonunda planlanıyor

Lockheed Martin, ilk Vectis prototipinin 2027 yılının sonunda uçmasını bekliyor.

Şirketin dört ilave uçak üretme kararıyla birlikte toplam prototip sayısı beşe çıkacak. Ancak yeni uçakların hangi amaçlarla kullanılacağı henüz açıklanmadı.

Bu uçakların daha kapsamlı uçuş testleri, potansiyel müşterilere yönelik gösterimler veya farklı geliştirme faaliyetlerinde kullanılıp kullanılmayacağı belirsizliğini koruyor.

Vectis, MQ-9 ve F-35 ile benzer boyutlara sahip

Vectis’in yaklaşık 10,3 metre uzunluğa ve 11,6 metre kanat açıklığına sahip olduğu belirtiliyor.

Bu ölçüler uçağı uzunluk açısından MQ-9 Reaper ile benzer bir sınıfa yerleştirirken, kanat açıklığı bakımından F-35 ile karşılaştırılabilecek bir boyut ortaya koyuyor.

Vectis, ABD Hava Kuvvetleri’nin Grup 5 insansız hava aracı kategorisine giriyor. Bu kategori, 600 kilogramın üzerindeki ve yaklaşık 5.500 metrenin üzerinde görev yapabilen sistemleri kapsıyor.

Lockheed Martin henüz Vectis’in kullanacağı motor, taşıyabileceği silahlar veya birim maliyeti hakkında ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Lockheed Martin ilk CCA yarışını kazanamamıştı

Vectis’in geliştirilmesi, Lockheed Martin’in ABD Hava Kuvvetleri’nin CCA programındaki ilk turda seçilmemesinin ardından devam ediyor.

Hava Kuvvetleri, programın ilk aşamasında General Atomics ve Anduril Industries şirketlerini seçmişti. Bu şirketlerin geliştirdiği YFQ-42A ve YFQ-44A platformları, ağırlıklı olarak hava-hava muharebe görevlerine yönelik geliştiriliyor.

ABD Hava Kuvvetleri, programın ilerleyen aşamalarında toplamda en az 1.000 CCA uçağı tedarik etmeyi hedefliyor. Uçak başına maliyetin ise sensör ve görev ekipmanları hariç yaklaşık 20 milyon dolar seviyesinde tutulması amaçlanıyor.

Lockheed Martin ise Vectis’i belirli bir gelecek CCA yarışmasına yönelik geliştirmediğini belirtiyor. Şirket, potansiyel müşteriler arasında ABD Hava Kuvvetleri’nin yanı sıra ABD Deniz Kuvvetleri ve yabancı ülkelerin silahlı kuvvetlerini de görüyor.

Skunk Works, geliştirme hızını öne çıkarıyor

Lockheed Martin, Vectis programında kullanılan hızlı tasarım ve üretim sürecini de özellikle vurguluyor.

Şirkete göre mühendisler, ilk tasarımdan rüzgar tüneli modelinin test edilmesine kadar geçen süreyi iki aydan daha kısa bir zaman diliminde tamamladı.

Uçağın ilk tam dijital tasarımı altı ay içerisinde tamamlanırken, programın başlamasından yaklaşık sekiz ay sonra ilk fiziksel parçanın üretildiği belirtiliyor.

Lockheed Martin bu hızın, tasarım ve üretimde yıllar içerisinde farklı Skunk Works projeleri kapsamında geliştirilen araç ve yöntemlerden kaynaklandığını belirtiyor.

Vectis’in geleceği henüz netleşmedi

Vectis’in ilerleyen dönemde ABD Hava Kuvvetleri tarafından seçilip seçilmeyeceği veya ABD Deniz Kuvvetleri ile yabancı müşterilerden sipariş alıp almayacağı henüz belli değil.

Şimdilik kesinleşen gelişme, Lockheed Martin’in Vectis programına yönelik yatırımını önemli ölçüde artırarak bir prototip yerine toplam beş uçaklık bir geliştirme filosu oluşturması.

İlk uçuşun 2027 sonunda gerçekleştirilmesiyle birlikte Vectis’in performansı ve CCA konseptindeki potansiyel rolü hakkında daha fazla teknik bilginin ortaya çıkması bekleniyor.