Çin Type B İnsansız Uçağı Süpersonik Savaş Yeteneği Sunuyor

Type B’nin Tanıtımı ve Stratejik Önemi

3 Eylül 2025’te, Pekin’de Japon İşgaline Karşı Zafer’in 80. yıldönümünü kutlayan askeri geçit töreninde, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri (PLAAF) beş yeni insansız hava sistemini sergiledi. Bunlar arasında, Type B olarak adlandırılan büyük, kuyruksuz bir gizli uçak, boyutları, konfigürasyonu ve tahmini kabiliyetleriyle dikkat çekti. PLAAF’ın J-10 avcı uçağıyla benzer boyutlara sahip olan Type B, bazı analistler tarafından “insansız hava üstünlüğü savaşçısı” olarak tanımlandı.

Resmi bir isim açıklanmasa da, bu sistem Çin’in yüksek performanslı insansız savaş hava araçları (UCAV) geliştirmedeki ilerlemesini yansıtıyor ve küresel hava gücü dengesinde önemli bir adım olarak görülüyor. Type B, Chengdu Aircraft Corporation (CAC) 611 Enstitüsü’nün ürünü olarak değerlendiriliyor. Temmuz 2021’de yayınlanan bir uydu görüntüsü, CAC tesislerinde test edilen bir prototipi göstermişti, bu da programın yıllardır geliştirildiğini doğruluyor.

Geçit töreninde sergilenen birimler, 53x3x seri numaralarıyla, Çin’in güneybatısında konuşlu bir PLAAF tugayına işaret ediyor. Bu, Type B’nin operasyonel bir birime bağlanmış olabileceğini, ancak tam hizmet statüsünün belirsizliğini koruduğunu gösteriyor. Aynı törende tanıtılan daha küçük Type A uçağı, farklı bir görev profiliyle lambda biçimli kanatlar ve daha ince bir tasarıma sahip, ancak Type B’nin hava-hava savaşına odaklı kabiliyetleri öne çıkıyor.

Type B’nin Teknik Özellikleri

Type B, süpersonik uçuş ve gizlilik kabiliyetlerini birleştiren yenilikçi bir tasarıma sahip. Kuyruksuz elmas biçimli kanat yapısı, geleneksel kontrol yüzeyleri yerine hareketli kanat uçlarıyla manevra sağlıyor. Tek bir WS-10C sınıfı turbofan motor tarafından desteklenen uçak, süpersonik dalgıçsız girişler (DSI) ve F-35 benzeri tırtıklı değişken geometrili nozul ile donatılmış. Bu tasarım, aerodinamik performans, düşük radar kesiti ve maliyet etkinliği arasında denge kuruyor. Ana teknik özellikler:

• Gizlilik ve Sensörler:

  

  • Elektro-optik hedefleme sistemi (EOTS benzeri) burunda yer alıyor.

  • MADL tipi gizli iletişim antenleri motor girişlerinde.

• Silah Kapasitesi:

  • Büyük ventral silah bölmesi, içsel mühimmat taşıma için.

  • Hava üstünlüğü, hassas vuruş ve istihbarat, gözetleme, keşif (ISR) görevleri.

• Uçuş Performansı:

  • Süpersonik hız kabiliyeti.

  • Pilot sistemlerinin olmaması nedeniyle artırılmış menzil ve dayanıklılık.

• Motor ve Nozul:

  • WS-10C sınıfı turbofan motor.

  • Tırtıklı nozul, radar kesitini azaltıyor.

Bu özellikler, Type B’yi GJ-11 Sharp Sword gibi önceki Çin UCAV’lerinden ayırıyor ve doğrudan hava-hava angajmanları için tasarlanmış bir platform olarak konumlandırıyor.

Çin’in UCAV Stratejisi ve Küresel Karşılaştırma

Type B, Çin’in gizli, yüksek performanslı UCAV’lere yönelik stratejisini yansıtıyor. ABD’nin Collaborative Combat Aircraft (CCA) programı, insanlı uçaklarla birlikte çalışan düşük maliyetli dronlara odaklanırken, Çin daha otonom ve karmaşık görev profillerine sahip UCAV’ler geliştiriyor. Bu yaklaşım, Rusya’nın S-70 Okhotnik drone’uyla benzerlik gösteriyor; her iki sistem de kamuoyu önünde sergilenmeden önce prototip aşamalarından geçti. Type B’nin potansiyel itki vektörleme özellikli iki boyutlu nozullara evrilmesi, hayatta kalma ve manevra kabiliyetini daha da artırabilir.

Type B, hava üstünlüğü misyonlarının yanı sıra hassas vuruş ve ISR görevlerini destekleyebiliyor. İnsan denetimi veya sınırlı otonomi ile hava hedeflerini angaje etme kabiliyeti, modern savaşta dronların rolünü yeniden tanımlıyor. Type A ile karşılaştırıldığında, daha büyük boyutu ve gelişmiş sensörleri, onu doğrudan savaş görevlerine daha uygun hale getiriyor. Çin’in bu sistemlerle, özellikle Güney Çin Denizi ve Tayvan Boğazı gibi bölgelerde, hava üstünlüğü sağlama hedefi açıkça görülüyor.

Jeopolitik ve Teknolojik Etkiler

Type B’nin tanıtımı, Çin’in geçmişteki askeri geçit törenlerinde sergilediği prototiplerin operasyonel sistemlere dönüştüğü geleneğini sürdürüyor. GJ-11 örneğinde olduğu gibi, Type B de başlangıçta temel bir konfigürasyonla test edilmiş, ancak törende yüksek kaliteli erişim panelleri ve detaylı bir tasarımla sunuldu. Bu, sistemin seri üretime yakın olabileceğini veya en azından teknolojik bir gösterici olarak olgunlaştığını gösteriyor.

Çin’in UCAV programları, ABD ve Rusya ile teknolojik yarışta eşitlik sağlama çabasını yansıtıyor. Type B, süpersonik hız, gizlilik ve çok rollü kabiliyetleriyle, Çin’in hava savaşında insansız sistemlere geçişte liderlik hedeflediğini gösteriyor. Bu, özellikle Hint-Pasifik bölgesinde, hava gücü dengesini etkileyebilir. Type B’nin operasyonel hale gelmesi, Çin’in PLAAF’ını daha esnek ve tehdit edici bir kuvvete dönüştürebilir, rakiplerin hava operasyonlarını planlarken daha karmaşık stratejiler geliştirmesini gerektirebilir.