Rusya’dan Yeni ‘Süper Silah’: Hipersonik Nükleer Füze

MOSKOVA – Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin stratejik silah cephaneliğine yönelik yeni ve son derece iddialı hedefler belirledi. Burevestnik ve Poseidon gibi “egzotik” nükleer sistemleri geliştiren ekipler için 4 Kasım 2025’te Kremlin’de düzenlenen bir ödül töreninde konuşan Putin, “yeni nesil” nükleer enerjili seyir füzeleri üzerinde çalışmaların başladığını duyurdu. Rus haber ajansı TASS’ın aktardığına göre Putin, bu yeni füzelerin ses hızının yaklaşık üç katına (Mach 3) ulaşmasını ve nihayetinde hipersonik performansa giden bir yolu açmasını hedeflediklerini belirtti.

Bu açıklama, Rus yetkililerin geçtiğimiz haftalarda Burevestnik füzesinin 15 saatte 14.000 km yol kat ettiği iddia edilen bir testi başarıyla tamamladığı yönündeki beyanlarının hemen ardından geldi. Putin’in son mesajı, Moskova’nın artık tek bir nükleer seyir füzesi göstericisinden (Burevestnik) ziyade bu teknolojiyi temel alan çoklu varyantlardan oluşan bir “aile” geliştirmeye yöneldiğini gösteriyor. Sınırsız menzile sahip bu füzelerin çeşitlendirilmesi, Batı hava ve füze savunma sistemleri üzerinde muazzam bir baskı yaratma ve gelecekteki silah kontrol anlaşmalarını temelden karmaşıklaştırma potansiyeline sahip.

Teknolojik Sıçrama: Ses Altından Süpersonik Hıza

Putin’in 2018’deki ilk tanıtımından bu yana Burevestnik (NATO Kodu: SSC-X-9 “Skyfall”), “pratik olarak sınırsız” menzil için minyatür bir nükleer reaktörle donatılmış, alçaktan uçan nükleer silahlı bir seyir füzesi olarak biliniyordu. Ancak bu füzenin profili, tespit edilmemek için ses altı (subsonic) hıza odaklanmıştı.

Putin’in “yeni nesil” için koyduğu Mach 3 (süpersonik) ve “gelecekte hipersonik” hedefi, bu denklemde radikal bir değişimi ima ediyor. Bu, ses altı nükleer ramjet profilinden, çok daha yüksek enerjili bir hava solumalı motor döngüsüne geçiş anlamına gelir. Kavramsal olarak bir “nükleer termal ramjet” (havayı alıp, reaktörde ısıtıp, itki için dışarı püskürtmek) mümkündür. Nitekim ABD, 1950’ler ve 60’larda Proje Pluto/SLAM kapsamında benzer bir süpersonik nükleer ramjet füzesi tasarlamış. Ancak güvenlik, test edilebilirlik ve stratejik değer kaygıları nedeniyle bu projeyi asla sahaya sürmemişti.

Rus medyasının ödül töreni haberlerinde yankı bulan reaktörün “saniyeler içinde” çalışmaya başlama süresine yapılan vurgu, bu süpersonik hedef için kritik öneme sahip. Hızla yaklaşan bir tehdit karşısında füzenin, fırlatılmadan önce dakikalarca reaktörünün ısınmasını bekleme lüksü yoktur.

Çoklu Platform Tehdidi: Rusya’nın Olası Stratejisi

Eğer Rusya, nükleer enerjili seyir füzelerini gerçekten seri üretime geçirecekse tek bir fırlatma yöntemine (kara) bağlı kalması pek olası değil. Konvansiyonel seyir füzelerindeki (havadan fırlatılan Kh-101, denizden fırlatılan Kalibr vb.) çeşitlilik göz önüne alındığında, Moskova’nın bu yeni silahı da farklı platformlara yayarak beka kabiliyetini ve saldırı açılarını maksimize etmesi beklenir. Üç temel senaryo öne çıkıyor:

• Kara Konuşlu: En basit ve güvenli yöntemdir. Burevestnik’in daha önce sızan saha görüntülerine uyan bu yöntemde, karayolunda hareketli (mobil) bir fırlatıcı araç kullanılır. Deniz platformlarının getirdiği reaktör güvenliği yükümlülüklerinden kaçınmış olur.
• Deniz Konuşlu: Seçkin denizaltılara veya büyük su üstü savaş gemilerine yerleştirilecek kanisterler (tüpler), fırlatma açısını çeşitlendirir. Ancak denizde bir nükleer reaktörlü füzenin depolanması, taşınması ve acil durum prosedürleri muazzam tasarım ve güvenlik zorlukları yaratır.
• Hava Konuşlu: Operasyonel olarak en esnek yöntemdir. Tu-160M veya Tu-95MSM gibi stratejik bombardıman uçaklarından fırlatılabilir. Ne var ki, bir bombardıman uçağına “canlı” bir mikro reaktör monte etmek, uçuş ekibi ve yer personeli için kabul edilemez güvenlik soruları doğurur ve muhtemelen daha küçük bir varyant gerektirir.

Bu senaryoların hiçbiri teyit edilmiş değil. Yine de “yeni nesiller” ve “çalışmalar başladı” yönündeki söylemler, Rusya’nın Batı’nın erken uyarı ve önleme sistemlerini karmaşıklaştırmak için birden fazla konuşlanma seçeneğini araştırdığını gösteriyor.

Stratejik Sonuçlar ve Büyük Riskler

Rusya için bu çeşitlendirmenin askeri avantajları açıktır. Çoklu platform, radar çitlerinden kaçınan ve araziyi maske olarak kullanan “çok eksenli” saldırı rotalarına olanak tanır. Sınırsız menzil, füzelerin uzakta beklemesine (loitering), zamanlama için oyalanmasına veya savunulan koridorların etrafından dolaşmasına imkân vererek savunmacıların karar verme süresini kısaltır. Süpersonik veya hipersonik bir profil ise önleyici füzeler için çıtayı çok daha yükseğe koyar.

Ancak bu gücün bedeli de bir o kadar yüksektir. Nükleer ramjet konsepti, doğası gereği ciddi güvenlik, çevresel ve siyasi riskler miras alır. Kazalarda reaktör bütünlüğünden, denizde veya yabancı hava sahasında arıza durumunda ortaya çıkacak radyolojik felaket riskine kadar pek çok tehlike barındırır. 2019’da yaşanan ve dış analistler tarafından yaygın olarak Burevestnik programına bağlanan Nyonoksa kazası, bu risklerin somut bir uyarısı olmaya devam etmektedir.

Ayrıca kıtalararası mesafelerde, alçak irtifada ve günlerce sürebilecek uçuşlarda istikrarlı bir navigasyonu ve arazi takibini sürdürmek, tek bir “dramatik” testten çok daha zordur. Bu silahın değeri ezici bir şekilde nükleer caydırıcılık olduğundan herhangi bir operasyonel kullanımı, Moskova’nın kalibre edilmiş nükleer sinyalleşme yoluyla elde etmeye çalıştığı siyasi değeri anında çökertecek ve kontrol edilemez bir tırmanmaya yol açacaktır.