KAAN’a Yerli APU Gücü: Kritik Entegrasyon İçin Geri Sayım
Milli Muharip Uçak KAAN için geliştirilen yerli yardımcı güç ünitesi APU-60’ın ilk entegrasyonu 2026’da yapılacak.
KAAN’ın Güç Altyapısında Yerli ve Milli Dönem
Türkiye, savunma ve havacılık sanayisinde kritik teknolojilerde dışa bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda önemli bir eşiği daha geride bırakmaya hazırlanıyor. Milli Muharip Uçak KAAN için geliştirilen yerli yardımcı güç ünitesi (APU), platformun operasyonel kabiliyetlerini ileri seviyeye taşıyacak kritik bileşenlerden biri olarak öne çıkıyor.
Türk savunma sanayisi bünyesinde faaliyet gösteren TRMOTOR, KAAN’ın ana motoru çalıştırılmadan önce ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlayacak APU-60 sisteminin ilk entegrasyonunun 2026 yılı içerisinde gerçekleştirilmesinin planlandığını açıkladı.
TRMOTOR’dan Güç Sistemlerinde Stratejik Atılım
İHA’lardan helikopterlere, eğitim uçaklarından 5’inci nesil muharebe uçaklarına kadar uzanan geniş bir yelpazede yürütülen motor ve güç sistemi çalışmaları, Türkiye’nin bu alandaki teknolojik yetkinliğini her geçen gün artırıyor.
Bu kapsamda TRMOTOR, ana motorlar, yardımcı güç sistemleri ve gaz türbinli motor teknolojileri alanında tasarım, geliştirme, üretim ve doğrulama kabiliyetlerini ülkeye kazandırmayı hedefleyen bir teknoloji merkezi konumunda bulunuyor. Şirket, savunma sanayi platformlarının itki ve güç sistemlerinde dışa bağımlılığı sona erdirecek çözümler geliştirmeyi amaçlıyor.
KAAN İçin Kritik Sistemler: APU ve ATS
TRMOTOR, 2021 yılında Milli Muharip Uçak KAAN için kritik öneme sahip Auxiliary Power Unit (APU) ve Air Turbine Starter (ATS) sistemlerinin tasarım ve geliştirme sorumluluğunu üstlendi.
APU, ana motorlar çalıştırılmadan önce uçağın aviyonik, elektronik ve iklimlendirme sistemlerine gerekli enerjiyi sağlayan hayati bir bileşen olarak görev yapıyor. APU tarafından üretilen basınçlı hava ise ATS sistemine aktarılıyor ve ana motorun ilk hareketini başlatıyor. Böylece ana motor, harici yer ekipmanına ihtiyaç duymadan çalıştırılabiliyor.
APU-60 ile Operasyonel Esneklik Artacak
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin GÖKVATAN dergisinde paylaşılan bilgilere göre, Türkiye’de ilk kez yerli ve milli imkânlarla geliştirilen APU-60, KAAN’ın operasyonel hazırlık süreçlerini önemli ölçüde hızlandıracak.
Bu sistem sayesinde yerde bekleme süreleri kısalacak, hazırlık süreçleri sadeleşecek ve platformun bağımsız operasyon kabiliyeti artacak. APU-60’ın KAAN’a entegrasyonu ile birlikte Türkiye’nin yardımcı güç sistemleri alanındaki kabiliyet havuzu da genişlemiş olacak.
TF35000 Motoru ve Konsorsiyum Süreci
TRMOTOR, 2022 yılında KAAN’ın ana motoru için kavramsal tasarım kontratını imzalarken, 2024’te uçağın “kalbi” olarak nitelendirilen TF35000 motorunun geliştirilmesi amacıyla TEI ile konsorsiyum anlaşması yaptı.
Bu süreçte APU ve ATS projeleri de farklı hava platformlarıyla uyumlu olacak şekilde genişletildi. 2025 yılı itibarıyla yerli bir platform için yürütülen sistem geliştirme çalışmalarında kritik aşamalar başarıyla tamamlandı.
Yeni Proje: APU-40 Yolda
TRMOTOR’un gündeminde yalnızca APU-60 yok. Şirket, APU-40 adı verilen yeni bir yardımcı güç ünitesi üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor. Uçak ve döner kanat platformlarına entegre edilmesi hedeflenen APU-40’ın, 2026 yılının ilk çeyreğinde test aşamasına geçmesi planlanıyor.
Bu projeyle birlikte elektrik-kontrol, yağlama, yakıt, ateşleme, pnömatik ve dişli kutusu gibi yüksek hassasiyet gerektiren alt sistemlerde de yerlilik oranının artırılması hedefleniyor.
“Yerli Motor Çalışmaları Beka Meselesidir”
TRMOTOR Genel Müdürü Osman Saim Dinç, motor teknolojilerinin stratejik önemine dikkat çekerek, bu alandaki çalışmaların yalnızca mühendislik değil, bağımsızlık ve tedarik güvenliği açısından da kritik olduğunu vurguladı.
Dinç, yerli motor projelerinin Türkiye’nin savunma sanayisinde katalizör etki oluşturacağını belirterek, çalışmaların disiplinler arası bir teknoloji odağıyla sürdürüldüğünü ifade etti.
