Rusya’dan HIMARS’a Cevap: Yeni Sarma MLRS Sahada

MOSKOVA – Ukrayna savaşında ABD yapımı HIMARS sistemlerinin yarattığı yıkıcı etkiyle sarsılan Rus ordusu bu tehdide doğrudan bir yanıt olarak geliştirdiği yeni Sarma 300 mm Çok Namlulu Roketatar Sistemi’ni (ÇNRA) prototip aşamasından tedarik aşamasına geçirdi.

30 Ekim 2025’te Militarnyi tarafından paylaşılan bilgilere göre Rusya Savunma Bakanlığı, KamAZ-63501 8×8 şasisi üzerine kurulu 12 adet fırlatıcı ve 12 adet taşıyıcı-yükleyici araçtan oluşan iki tam donanımlı tümen siparişi verdi. Bu hamle, Rusya’nın daha ağır olan Tornado-S sistemlerinin yanına daha hafif, daha mobil ve hassas güdümlü mühimmat atabilen yeni bir kuvvet çarpanı ekleme stratejisini ortaya koyuyor.

Hayatta Kalmak İçin Tasarlandı: Neden Daha Hafif?

Sarma’nın tasarım felsefesi, doğrudan Ukrayna’da alınan acı derslere dayanıyor: İHA’lar ve karşı batarya radarlarıyla doyurulmuş bir savaş alanında büyük ve hantal sistemlerin hayatta kalma şansı çok düşük. Sarma, bu tespitten yola çıkarak geliştirildi.

Sistemin en belirgin özelliği, daha büyük olan Tornado-S (Smerç’in modernizesi) sistemindeki 12 roket tüpü yerine altı adet 300 mm’lik tüp taşımasıdır. Bu, ilk bakışta bir ateş gücü zafiyeti gibi görünse de aslında taktiksel bir avantaj sağlıyor. Zırhlı bir KamAZ kabini, yeni bir otomatik atış kontrol sistemi ve altı tüplü bir lançer paketinden oluşan Sarma, yaklaşık 33 tonluk Tornado-S’e kıyasla neredeyse 10 ton daha hafiftir.

Bu hafiflik, sistemin “at-kaç” (shoot-and-scoot) taktikleri için kritik öneme sahip olan kurulum ve mevzi değiştirme sürelerini önemli ölçüde kısaltıyor. Konsept, aslında 2009’da gösterilen 9A52-4 Kama “hafif Smerç” projesinin, günümüzün dijital savaş alanı gereklerine göre yeniden tasarlanmış halidir.

Programın Kalbi: Güdümlü 300 mm Roket Ailesi

Sarma’yı “Rus HIMARS’ı” yapmayı amaçlayan asıl unsur, kullandığı mühimmatlardır. Rusya, bu sistemle birlikte dört farklı tipte güdümlü veya düzeltmeli 300 mm’lik roket ailesini de tedarik ediyor. Bu mühimmatlar, sistemin farklı hedef setlerine karşı esneklik kazanmasını sağlıyor:

• 9M543 (Yüksek Patlayıcılı): Geniş alan etkili standart mühimmat.
• 9M543L (Güdümlü): Hassas vuruşlar için geliştirilmiş, uydu destekli ataletsel güdüme sahip olduğu düşünülen versiyon.
• 9M549 (Parçacıklı/Misket): Zırhsız araç parkları veya dağınık piyade hedeflerine karşı kullanılan misket bombası başlığı.
• 9M557 ve 9M558 (Yeni Nesil): Teknik özellikleri henüz tam olarak açıklanmayan, ancak tedarik kayıtlarındaki yüksek birim maliyetleri (sırasıyla 32 ve 45 milyon ruble), bu roketlerin çok daha karmaşık güdüm sistemlerine veya özel arayıcı başlıklara sahip olduğunu gösteriyor.

Rus kaynakları Sarma’nın tanıtımında 200 km menzilden bahsetmişti. Bu menzile, büyük olasılıkla sadece 9M557 ve 9M558 gibi yeni nesil ve yüksek maliyetli roketlerle ulaşılabiliyor.

Hassasiyet ve Özel Görev Yetenekleri

HIMARS’ın başarısı, menzilinden çok GMLRS roketlerinin 5 ila 10 metrelik vuruş hassasiyetinden (CEP) geliyordu. Rusya da Sarma ve Tornado-S için geliştirdiği yeni 9M54 serisi güdümlü roketlerle bu hassasiyet açığını kapatmaya çalışıyor. Bağımsız teknik analizler, yeni güdümlü Rus roketlerinin 7 ila 15 metre arasında bir CEP değerine ulaştığını gösteriyor. Eğer Sarma, bu hassasiyeti 200 km menzilde koruyabilirse, Batılı sistemlerle arasındaki farkı anlamlı ölçüde daraltmış olacak.

Ayrıca, Sarma’nın hedef setini genişletmek için özel mühimmatlar üzerinde de çalışılıyor:

1. Anti-Tank Mühimmatı: Motiv 3M gibi “kendi kendini güdümleyen” tanksavar alt mühimmatlarını taşıyarak, cephe gerisindeki dağınık zırhlı araç parklarını uzaktan avlayabilir.
2. Anti-Radar Mühimmatı: Düşman hava savunma radarlarına (Patriot, NASAMS vb.) kilitlenip imha etmek üzere pasif radar arayıcı başlığa sahip özel bir 300 mm roket üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.

HIMARS’a Karşı Sarma: Denklem Değişiyor mu?

Sarma’nın neden şimdi sahaya sürüldüğü çok açık: HIMARS ve Ukrayna’nın İHA destekli hedefleme ağı, Rus lojistik merkezlerini, komuta karargahlarını ve hava savunma sistemlerini cephe hattından çok daha derine çekilmeye zorladı. Moskova’nın cevabı, bu derinlikteki (depolar, demiryolu kavşakları, SAM bataryaları) hedefleri vurmak için kıt olan hava kuvvetlerini veya pahalı uzun menzilli füzeleri beklemek yerine hassas vuruş yeteneğini doğrudan tümen seviyesindeki roket topçusuna indirmektir.

Ancak HIMARS ile karşılaştırıldığında Sarma’nın önünde hâlâ bir yol var.

• HIMARS: 227 mm GMLRS (84 km), ER GMLRS (150 km) ve ATACMS (300 km) gibi kanıtlanmış, yüksek hassasiyetli ve katmanlı bir mühimmat ailesine sahip.
• Sarma: 300 mm’lik daha büyük roketler kullanıyor ve 200 km sınıfındaki etkisini henüz yeni ve pahalı mühimmatlarla yakalamaya çalışıyor.

Sarma’nın başarısı, yeni güdümlü mühimmatlarının sahadaki güvenilirliğine ve hassasiyet performansına bağlı olacak. Eğer Rusya bu mühimmatları seri üretime alıp vaat edilen 5-15 metrelik hassasiyete ulaştırabilirse Sarma bataryaları Ukrayna’nın operasyonel derinliklerindeki hava savunma yerleşimini ve lojistiğini ciddi şekilde karmaşıklaştırabilir. Aksi takdirde sadece “eski roketler için hızlı bir kamyon” olmaktan öteye gidemeyecektir.