ABD, JASSM ve LRASM Üretimini Büyük Ölçüde Artırıyor

ABD, JASSM ve LRASM Üretiminde 11.200 Füzelik Kapasite Hazırlıyor

Hava Kuvvetleri, JASSM ve LRASM füze ailelerinin üretimini uzun vadeli olarak artırmaya hazırlanıyor bu kapsamda Yeni plan, yedi üretim lotu boyunca farklı varyant ve müşteriler için 11.200 adede kadar füze üretimini destekleyebilecek kapasite oluşturulmasını öngörüyor.

ABD uzun menzilli füze üretimini artırıyor

Amerika, uzun menzilli hassas taarruz mühimmatlarının üretim kapasitesini önemli ölçüde artırmaya hazırlanıyor. ABD Hava Kuvvetleri tarafından yayımlanan ihale bildirimine göre JASSM ve LRASM füze ailelerinin üretimini kapsayan yeni ve uzun dönemli bir sözleşme modeli üzerinde çalışılıyor.

Plan; JASSM için 27–33’üncü, LRASM için ise 13–19’uncu üretim lotlarını kapsıyor. ABD hükümetinin ihale bildiriminde, farklı füze varyantları ve müşteriler dâhil olmak üzere toplam üretim miktarının 11.200 adede kadar ulaşabileceği belirtiliyor.

Ancak 11.200 sayısı, kesinleşmiş tek seferlik bir füze siparişi anlamına gelmiyor. Rakam, yeni sözleşme döneminde ABD ve müttefik ülkeler için desteklenebilecek azami üretim miktarını ve sanayi kapasitesi hedefini ifade ediyor.

Yedi yıllık üretim dönemini kapsayacak

Yeni üretim hazırlığı, birbirini takip eden yedi JASSM ve yedi LRASM üretim lotunu içeriyor. Bu nedenle söz konusu miktarın tek bir yılda değil, uzun yıllara yayılan bir üretim programı kapsamında teslim edilmesi bekleniyor.

ABD Hava Kuvvetlerinin planı, üretim hatlarının genişletilmesini, tedarik zincirinin güçlendirilmesini ve yıllık füze üretiminin mevcut seviyelerin üzerine çıkarılmasını amaçlıyor.

Bununla birlikte üretim artışı yalnızca ABD kuvvetlerinin ihtiyaçlarına yönelik olmayacak. JASSM ve LRASM mühimmatlarına yönelik yabancı askerî satış taleplerinin de uzun dönemli üretim planına dâhil edilmesi öngörülüyor.

JASSM üretiminde yıllık hedef 860 füzeye çıkıyor

ABD Hava Kuvvetlerinin 2027 mali yılı bütçe belgeleri, uzun menzilli taarruz mühimmatı üretimindeki artışın boyutunu ortaya koyuyor. JASSM üretimi artırılacak. Bunun yanı sıra, LRASM üretim kapasitesi de genişletilecek

Bütçe belgelerinde JASSM ailesi için yıllık azami üretim ve tedarik seviyesinin 860 füzeye, LRASM için ise 318 füzeye çıkarılması planlanıyor. ABD Hava Kuvvetleri, yalnızca 2027 mali yılı için yüzlerce JASSM-ER tedarik etmeyi hedefliyor.

Bu rakamlar, Washington’ın sınırlı sayıda yüksek değerli mühimmat tedarikinden daha sürekli ve yüksek hacimli bir üretim modeline geçmek istediğini gösteriyor.

JASSM nedir?

AGM-158 JASSM, İngilizce “Joint Air-to-Surface Standoff Missile” ifadesinin kısaltmasıdır. Füze; yoğun hava savunmasıyla korunan sabit veya yüksek değerli kara hedeflerine, hava platformlarını tehdit bölgesine sokmadan taarruz edilmesi amacıyla geliştirildi.

Düşük görünürlüklü gövde yapısına sahip JASSM ailesi, uzun menzilden hassas vuruş gerçekleştirebiliyor. Füzenin artırılmış menzilli JASSM-ER sürümü ise temel modele göre daha uzak hedeflere ulaşabiliyor.

JASSM ailesi; B-1B, B-2, B-52, F-16 ve F-15E gibi farklı ABD hava platformları tarafından kullanılabiliyor. Sistemin başka savaş uçaklarına entegrasyon çalışmaları da devam ediyor.

LRASM deniz hedeflerine karşı geliştirildi

AGM-158C LRASM ise “Long Range Anti-Ship Missile” olarak adlandırılıyor. JASSM-ER tasarımı üzerinden geliştirilen füze, özellikle yoğun elektronik harp ve hava savunma ortamlarında hareketli deniz hedeflerine taarruz etmek üzere tasarlandı.

LRASM; sensörleri, rota planlama kabiliyeti ve otonom hedefleme özellikleri sayesinde hedef bölgesine yaklaşırken tehditlerden kaçınabiliyor. Böylece füze, özellikle uçak gemileri, büyük yüzey muharipleri ve yüksek değerli deniz hedeflerine karşı uzun menzilli taarruz kabiliyeti sağlıyor.

Lockheed Martin de küresel talebin artması nedeniyle JASSM ve LRASM üretim kapasitesini genişlettiğini, üretim altyapısı ile tedarik zincirine yatırım yaptığını belirtiyor.

Lockheed Martin üretim hatlarını genişletiyor

JASSM ve LRASM füzelerinin ana yüklenicisi Lockheed Martin, üretim kapasitesini artırmak amacıyla Alabama’daki tesislerine yeni yatırımlar yapıyor.

Şirket, Alabama’daki Pike County tesisleri için beş yıllık dönemde 150 milyon doların üzerinde yatırım planladığını açıkladı. Söz konusu tesiste JASSM ve LRASM’ın yanı sıra THAAD, Javelin ve Hellfire gibi önemli füze sistemleri de üretiliyor veya destekleniyor.

Lockheed Martin’in 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin mali sonuçları da üretim artışının hâlihazırda başladığını gösteriyor.  Bu kapsamda şirket, JASSM, LRASM ve PrSM programlarındaki üretim artışının satışlarda yaklaşık 75 milyon dolarlık yükseliş sağladığını bildirdi.

Bu gelişme, yeni sözleşmenin yalnızca geleceğe yönelik bir plan olmadığını; mevcut üretim hatlarında kapasite artırma çalışmalarının şimdiden yürütüldüğünü ortaya koyuyor.

ABD neden füze stoklarını büyütüyor?

ABD’nin JASSM ve LRASM üretimini artırma kararının arkasında birkaç temel neden bulunuyor. Öncelikle Ukrayna savaşı ve son yıllarda farklı bölgelerde yaşanan çatışmalar, modern savaşlarda hassas güdümlü mühimmatların hızla tüketilebildiğini gösterdi. Buna karşılık gelişmiş seyir füzelerinin üretimi, karmaşık tedarik zincirleri nedeniyle kısa sürede artırılamıyor.

Ayrıca ABD, Pasifik bölgesindeki muhtemel bir çatışmada yoğun hava ve deniz savunmasıyla korunan hedeflere uzun mesafeden taarruz edebilmek istiyor. Bu senaryoda JASSM ve LRASM gibi düşük görünürlüklü, uzun menzilli mühimmatlar kritik önem taşıyor.

Özellikle LRASM’ın Pasifik’teki geniş mesafelerde Çin donanmasına ait yüksek değerli deniz unsurlarına karşı kullanılabilecek başlıca havadan atılan gemisavar silahlardan biri olduğu değerlendiriliyor.

Seri üretimden kitlesel üretime geçiş

ABD’nin yeni planı, JASSM ve LRASM füzelerinin ilk kez seri üretime alınması anlamına gelmiyor. Her iki füze de uzun süredir üretimde ve ABD kuvvetlerine teslim ediliyor.

Buradaki esas gelişme, üretimin daha yüksek ve sürdürülebilir bir seviyeye çıkarılmasıdır. Washington, kısa süreli ve sınırlı üretim sözleşmeleri yerine, savunma şirketlerinin tesis ve tedarik zinciri yatırımı yapmasına imkân sağlayacak uzun dönemli sipariş modellerine yöneliyor.

Bu yaklaşım, ABD’nin mühimmat üretiminde “ihtiyaç ortaya çıktıktan sonra sipariş verme” modelinden, muhtemel yüksek yoğunluklu çatışmalar için önceden kapasite oluşturma modeline geçtiğine işaret ediyor.

JASSM-XR ve yeni LRASM sürümleri de gündemde

Uzun dönemli üretim planının, yalnızca mevcut JASSM-ER ve LRASM sürümleriyle sınırlı kalmayabileceği değerlendiriliyor sonuç olarak siyebiliriz ki  ABD, JASSM ve LRASM Üretimini Büyük Ölçüde Artırıyor

JASSM ailesinin daha uzun menzilli JASSM-XR sürümü üzerinde çalışmalar devam ediyor. Yeni sürümün daha fazla yakıt taşıması, daha uzun menzile ulaşması ve gelecekte ABD’nin derin taarruz kapasitesini güçlendirmesi hedefleniyor.

Benzer şekilde LRASM için de menzil, bağlantı, hedefleme ve platform entegrasyonu alanlarında geliştirme çalışmaları yürütülüyor. Dolayısıyla yeni üretim sözleşmesi, ilerleyen yıllarda geliştirilecek farklı füze konfigürasyonlarının aynı üretim yapısına eklenmesine imkân sağlayabilir.

Defence Trend Değerlendirmesi

ABD’nin 11.200 adede kadar JASSM ve LRASM üretimini destekleyebilecek yeni kapasite planı, yalnızca büyük bir füze alımı olarak değerlendirilmemeli.

Gelişme; üretim tesislerinin genişletilmesi, tedarik zincirinin güçlendirilmesi, yıllık teslimatların artırılması ve müttefik ülke ihtiyaçlarının uzun dönemli planlamaya dâhil edilmesini kapsayan daha geniş bir savunma sanayii dönüşümünü temsil ediyor.

JASSM ve LRASM üretimindeki artış, ABD’nin gelecekteki yüksek yoğunluklu çatışmalarda uzun menzilli hassas taarruz kapasitesini sürdürülebilir hâle getirmek istediğini gösteriyor. Bununla birlikte 11.200 rakamının kesinleşmiş tek bir sipariş değil, yedi üretim lotunu kapsayan azami kapasite hedefi olduğu gözden kaçırılmamalı.

ABD böylece yalnızca füze stoklarını büyütmeye değil, uzun sürebilecek bir çatışma sırasında kayıpları ve mühimmat tüketimini karşılayabilecek sürekli bir üretim altyapısı kurmaya hazırlanıyor.