Çin’den PHL-191 ile “Hava İnfilaklı” Baskılama Gösterisi

Taktik Sahada Geniş Alan Alan Baskısı: PHL-191 Sahneye Çıktı

Modern kara harbinde hedefleri tek tek hassas füzelerle imha etmek kadar, geniş bir alana yayılan düşman unsurlarını ana taarruz öncesinde felç etmek (baskılama) de kritik bir doktrinel gerekliliktir. Çin Askeri Web Sitesi (China Military Online) ve Çin Halk Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı tarafından 19 Temmuz 2026 tarihinde paylaşılan canlı atış görüntüleri, Çin Kara Kuvvetleri’nin (PLAGF) bu alandaki kabiliyetini gözler önüne serdi.

Görüntülerde, Çin’in uzun menzilli modüler Çok Namlulu Roket Atar (ÇNRA) sistemi PHL-191 ile yapılan salvonun ardından, hedef bölgenin hemen üzerinde havada infilak eden (airburst) ve geniş bir alana şarapnel yayan mühimmatların yıkıcı etkisi sergileniyor. Bu tatbikat, Çin’in sadece nokta vuruşlarına değil, geniş alan alan baskılamasına (area suppression) ve derin alan şekillendirme (deep shaping) operasyonlarına verdiği önemi doğruluyor.

Modüler Mimari: 370 mm Roket Konfigürasyonu

Görüntülerde yer alan fırlatıcı aracın, parade düzenlerinde gösterilen 370 mm roket konfigürasyonuna (her birinde 4 roket bulunan 2 pod, toplam 8 roket) sahip olduğu değerlendiriliyor. PHL-191 (ABD kaynaklarında PHL-16, PCL-191 veya AR-3 ailesi olarak da adlandırılır) tekerlekli ve modüler bir mimariye sahiptir.

Bu modüler yapı, bataryanın görev ihtiyacına göre farklı mühimmat tipleri arasında hızla geçiş yapabilmesini sağlar:

• 300 mm Roket Podları: 2 pod x 5 roket (Toplam 10 roket, ~150 km menzil).

  

• 370 mm Güdümlü Roket Podları: 2 pod x 4 roket (Toplam 8 roket, ~280 – 350 km menzil).

• 750 mm Taktik Füze Podları: 2 pod x 1 füze (Toplam 2 füze, ~480 – 500 km menzil).

19 Temmuz’daki tatbikatta sergilenen mühimmatın, 370 mm sınıfı bir roketten bırakılan paralanmalı/şarapnel tipi bir başlık olduğu değerlendirilmektedir.

Doktrinel Kayma: “Mission Kill” ve Hava İnfilakı Advantage’ı

Hava infilaklı (airburst) mühimmatlar, doğrudan yere çarparak krater açmak yerine hedefin metrelerce üzerinde patlayarak şarapnel parçalarını geniş bir alana homojen şekilde yayar. Bu durum, topografya engellerini (arazi engebelerini) aşarak açıkta duran personeli, hafif zırhlı araçları, jeneratörleri ve özellikle radar antenleri ile haberleşme araçlarını etkisiz hale getirir.

Taktik Önemi: Bir hava savunma bataryasını tamamen yok etmek gerekmez. Radar anteninin veya komuta aracının şarapnel ile hasar görmesi, o sistem için geçici bir “görev yapamaz hale gelme” (mission kill) durumuna yol açar. Bu da dost hava unsurlarına veya takip eden füze dalgalarına kritik bir harekat koridoru açar.

Batılı Muadillerle Karşılaştırma: HIMARS ve M270

Çin’in sergilediği bu kabiliyet, ABD’nin HIMARS ve M270 sistemlerinde kullandığı M30A1 GMLRS Alternative Warhead (tungsten bilyeli şarapnel başlığı) konsepti ile doğrudan paralellik gösteriyor. Ancak PHL-191’in kalibre ve menzil farkı dikkat çekiyor:

Stratejik Boyut: Tayvan Boğazı ve Doğu Tiyatrosu

Her ne kadar Çin tarafı tatbikatın konumunu veya Tayvan’a yönelik bir senaryoyu resmi olarak doğrulamasa da, PHL-191’in 350 ila 500 km’lik menzili, Tayvan Boğazı’nın tamamını kapsayabilecek bir alan hakimiyeti sunuyor.

Çin Doğu Tiyatrosu Komutanlığı bünyesindeki roket turlarının, olası bir kriz anında karaya çıkma harekatından önce düşmanın kıyı savunma radarlarını, toplanma alanlarını ve hava savunma bataryalarını hava infilaklı füzelerle felç etme kapasitesine sahip olduğu değerlendiriliyor. Ancak sistemin gerçek başarısı, roketlerin menzilinden ziyade, hedefleri anlık tespit eden İHA/uydu ağı ve elektronik harp ortamında kesintisiz çalışan komuta-kontrol zincirine bağlı kalmaya devam edecektir.