ABD’nin Tersane Seferberliği: Hedef Çin Donanması

Pasifik’te sular ısınırken, Washington’daki karar vericilerin masasındaki en büyük kabus “füzeler” değil, “kaynak makineleri”. Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması’nın (PLAN) üretim hızı karşısında nefesi kesilen ABD, Başkan Donald Trump’ın “Deniz Hakimiyetini Yeniden Tesis Etme” vizyonu kapsamında tarihi bir endüstriyel seferberlik başlattı.

ABD Çalışma Bakanlığı’nın 8 Ocak 2026’da duyurduğu 14 milyon dolarlık stratejik fon paketi, ilk bakışta devasa savunma bütçesi içinde küçük bir rakam gibi görünebilir. Ancak bu fon, Amerikan gemi inşa sanayisinin “yumuşak karnı” olan nitelikli iş gücü krizini çözmek için atılmış, doktrin değiştiren bir adımı temsil ediyor. Hedef net: Güney Kore ve Finlandiya gibi gemi inşasında zirveye oynayan müttefiklerin “üretim disiplinini” ABD tersanelerine kopyalamak.

Sayıların Dili: Çin 395, ABD 296

Pentagon’un stratejik raporları, Washington’daki paniğin nedenini açıkça ortaya koyuyor. 2020 yılında “Savaş Gücü Gemisi” (Battle Force Ship) sayısında ABD’yi geride bırakan Çin, 2025 projeksiyonlarına göre 395 parçalık devasa bir donanmaya ulaştı. 2030 hedefi ise 435 gemi. Buna karşılık ABD Donanması, 2024 sonu itibarıyla 296 gemide takılı kalmış durumda.

Daha da vahim olan tablo ise ticari gemi inşasında. Küresel ticari gemi üretiminin %50’sinden fazlasını Çin tek başına sırtlarken ABD’nin bu pastadaki payı %1’in bile altında. Bu durum, savaş zamanında donanmayı destekleyecek, kayıpları telafi edecek ve lojistik akışı sağlayacak “endüstriyel kasların” eridiği anlamına geliyor.

Müttefik Aklı İthal Ediliyor: “Hanwha ve Finlandiya Modeli”

ABD Donanma Bakanı John C. Phelan’ın sosyal medyada “ulusal güvenlik meselesi” olarak duyurduğu bu yeni iş gücü planı, iki kritik sacayağı üzerine kurulu:

1. Güney Kore Disiplini (Delaware & Hanwha): Fonun 8 milyon dolarlık aslan payı, Delaware County Community College ile Güney Koreli savunma devi Hanwha‘nın yakın zamanda satın aldığı Philly Tersanesi ortaklığına ayrıldı. Dünyanın en verimli tersanelerini işleten Güney Korelilerin “modüler üretim” ve “sıfır hata” eğitim modelleri, Amerikalı kaynakçı ve montajcılara öğretilecek.

2. Kuzeyin Buzkıranları (Massachusetts & Finlandiya): Fonun 5,8 milyon dolarlık kısmı ise Massachusetts Denizcilik Akademisi ile Bollinger Tersaneleri ve Finlandiyalı ortaklar arasında kullanılacak. Bu hamle, ABD’nin Arktik (Kuzey Kutbu) stratejisi için hayati önem taşıyan “buz sınıfı” gemi inşa yeteneğini artırmayı hedefliyor.

Sorun Tasarım Değil, “Mavi Yaka”

ABD gemi inşa sanayisinin en büyük sorunu, kağıt üzerindeki tasarımlar değil; bu tasarımları çeliğe dönüştürecek tecrübeli kaynakçı, boru tesisatçısı, deniz elektrikçisi ve formen eksikliği. “Mavi yaka” krizinin derinleşmesi, Virginia sınıfı nükleer denizaltılar ve Ford sınıfı uçak gemilerinde yıllara varan teslimat gecikmelerine neden oluyor.

Çalışma Bakanlığı’nın bu hamlesi, kısa vadede gemi sayısını patlatmayacak olsa da, tersanelerdeki en büyük darboğaz olan “işçilik hatası kaynaklı tekrar işleri” (rework) azaltmayı hedefliyor. Tecrübeli bir iş gücü, önce gemilerin bakım-onarım sürelerini kısaltarak (tersaneden çıkamayan gemi, denizde olmayan gemidir) donanmanın harbe hazırlık oranını artıracak.

Endüstriyel Caydırıcılık

Bu girişim, Beyaz Saray’ın Nisan 2025 tarihli kararnamesinin bir uzantısı olarak okunmalı. Washington artık tersane kapasitesini ve iş gücü yetkinliğini, en az uçak gemileri kadar önemli bir “caydırıcılık unsuru” olarak görüyor. Çünkü olası bir Tayvan senaryosunda veya Hint-Pasifik çatışmasında, savaşın kaderini “ilk kurşunu atan” değil; hasar gören gemisini en hızlı tamir eden ve kaybedilen geminin yerine yenisini en hızlı koyan taraf belirleyecek.

ABD, kendi başına kaybettiği üretim yeteneğini, müttefiklerinin (Güney Kore, Japonya, Finlandiya) endüstriyel gücüne entegre olarak geri kazanmaya çalışıyor. Eğer bu pilot programlar başarılı olursa, Amerikan tersanelerinde Asya tipi “seri üretim” ve “disiplinli vardiya” sistemlerinin kalıcı hale gelmesi bekleniyor.