ABD 2026 Savunma Bütçesi F-47, F/A-XX ve E-7 ile devam

ABD Kongresi, 2026 mali yılı için hazırlanan 839 milyar dolarlık uzlaşma savunma bütçesi taslağını yayımladı. Yeni taslak; 6’ncı nesil savaş uçakları (F-47 ve F/A-XX), E-7 Wedgetail, F-35 modernizasyonu, elektronik harp ve nükleer caydırıcılık gibi kritik başlıklarda Pentagon’un talep seviyesinin üzerine çıkarak dikkat çekti. Böylece Washington, 2026’ya girerken “geleceğin savaşına yatırım” mesajını daha da netleştirmiş oldu.

6’ncı Nesil Hava Gücü: F-47 ve F/A-XX İçin 3,9 Milyar Dolar

Bütçe taslağının en çarpıcı kalemlerinden biri, ABD’nin altıncı nesil hava gücü projelerine ayrılan toplam 3,9 milyar dolarlık kaynak oldu. Kongre, hem Hava Kuvvetleri’nin F-47 (Next Generation Air Dominance – NGAD) programını hem de Deniz Kuvvetleri’nin F/A-XX projesini “yüksek öncelikli gelecek kapasitesi” olarak konumlandırıyor.

Taslağa göre F-47 için 3 milyar dolar ayrıldı. Bu tutar, Pentagon’un 2026 için talep ettiği seviyenin de üzerine çıkarak programın hız kesmeden devam edeceğine işaret ediyor. F-47’nin; F-22 Raptor’un yerini alması, daha uzun menzil ve gelişmiş gizlilik (stealth) özellikleri taşıması ve en önemlisi insansız “kanat adamı” dronlar (Collaborative Combat Aircraft – CCA) ile birlikte görev yapması hedefleniyor.

Deniz Kuvvetleri tarafında ise F/A-XX için 972 milyon dolar öngörülüyor. Bu rakam, Pentagon’un önceki talebine kıyasla ciddi bir artış anlamına geliyor. Böylece Kongre, ABD Donanması’nın 6’ncı nesil uçak projesinin “sembolik bütçeyle” ilerlemesine izin vermeyerek programı fiilen koruma altına almış oldu.

E-7 Wedgetail Tartışması: Kongre “İptal Ettirmiyor”

Taslak bütçenin bir diğer kritik mesajı E-7 Wedgetail hava komuta-kontrol uçağı programında ortaya çıktı. Pentagon’un önceki bütçe yaklaşımında E-7 programının iptal edilmesi gündeme gelirken, Kongre bu karara açıkça karşı çıktı.

Kongre taslağı, E-7 programı için 1,1 milyar dolar kaynak ayırarak iptal seçeneğini pratik olarak devre dışı bıraktı. Bu adım, ABD’nin hava tabanlı komuta-kontrol (Airborne Battle Management) ihtiyacını kısa vadede hâlâ vazgeçilmez gördüğünü gösteriyor. Özellikle “uzay tabanlı alternatifler” konuşulsa bile, Kongre’nin yaklaşımı net: Bugünün savaşında E-7 gibi olgun çözümler geciktirilemez.

F-35 Alımı Azalıyor: Odak Sürdürülebilirlik ve Modernizasyon

2026 taslağı, F-35 Joint Strike Fighter alımlarında da dikkat çekici bir denge kuruyor. Pentagon’un planlamasına paralel şekilde, üç kuvvetin toplam 47 adet F-35 alımı için 7,6 milyar dolar ayrıldı. Bu yaklaşım, “daha fazla uçak” yerine “mevcut filoyu daha uzun süre etkin tutma” stratejisine işaret ediyor.

Buna ek olarak taslak, F-35 ve F135 motoru için 440 milyon dolarlık yedek parça ve destek bütçesi de içeriyor. Bu kalem, F-35’in operasyonel hazır bulunuşluğunu doğrudan etkileyen sürdürülebilirlik sorunlarına bir yanıt niteliğinde.

Öte yandan modernizasyon tarafında öne çıkan konu Block 4 yükseltmeleri. Block 4 paketi; F-35’in silah entegrasyonunu genişletmeyi, elektronik harp yeteneklerini artırmayı ve sensör/iletişim altyapısını güçlendirmeyi hedefliyor. Ancak programın gecikmeleri ve maliyet artışları, modernizasyonun “daha gerçekçi hedeflere” indirgenmesine yol açmış durumda.

Elektronik Harp Yükseliyor: EA-37B İçin Ek 474 Milyon Dolar

Kongre taslağında elektronik harp (Electronic Warfare – EW) başlığı da güçlendirildi. EA-37B Compass Call uçakları için 474 milyon dolarlık ek bütçe ile iki ilave platform tedariki öngörülüyor.

Bu hamle, ABD’nin “yüksek yoğunluklu çatışma” senaryolarında yalnızca kinetik vurucu güce değil, aynı zamanda düşmanın iletişim/sensör ağlarını bastırma ve körleme kapasitesine de öncelik verdiğini gösteriyor. Modern savaşta sensörleri susturmak, çoğu zaman hedefleri vurmak kadar kritik bir kabiliyet hâline gelmiş durumda.

B-21 Raider ve Nükleer Caydırıcılık: Stratejik Hat Kesintisiz Devam

Taslak bütçe, ABD’nin stratejik caydırıcılık omurgasını oluşturan programlarda da süreklilik mesajı veriyor. Bu kapsamda B-21 Raider gizli bombardıman uçağı programı için 1,9 milyar dolar bütçe ayrıldı. B-21, ABD’nin gelecek nesil “derin taarruz ve caydırıcılık” kabiliyetinin merkezinde görülüyor.

Ayrıca taslak, LGM-35A Sentinel kıtalararası balistik füze (Intercontinental Ballistic Missile – ICBM) programını da tamamen finanse ediyor. Sentinel; Minuteman III sisteminin yerini alacak, ABD’nin nükleer üçlüsünde (Nuclear Triad) karasal ayağı modernize edecek ana proje konumunda.

Denizaltı ve Gemi İnşası: Pasifik Odaklı Güç Birikimi

Bütçenin deniz kuvvetleri kısmında ise 17 gemi için 27,2 milyar dolarlık kaynak ayrılması planlanıyor. Taslak kapsamındaki gemiler arasında bir Columbia sınıfı balistik füze denizaltısı, iki Virginia sınıfı taarruz denizaltısı ve çeşitli amfibi/anti-denizaltı harp unsurları bulunuyor.

Bu bölüm, özellikle Pasifik merkezli rekabet bağlamında ABD’nin denizaltı gücünü büyütmeye devam ettiğini gösteriyor. Columbia sınıfı platformlar stratejik nükleer caydırıcılığın deniz ayağını taşırken, Virginia sınıfı denizaltılar ABD Donanması’nın ileri konuşlu vurucu kapasitesinin bel kemiğini oluşturuyor.

Pentagon’dan Daha “Gelecek Odaklı” Bir Kongre

Bu taslak, ABD Kongresi’nin 2026 savunma bütçesinde iki temel eğilimi aynı anda yönettiğini ortaya koyuyor: Bir yandan F-47, F/A-XX, B-21 ve Sentinel gibi “geleceğin platformlarını” hızlandırırken; diğer yandan E-7 Wedgetail gibi “bugünün komuta-kontrol ihtiyacını” iptal ettirmiyor.

Dolayısıyla 839 milyar dolarlık uzlaşma paketi, yalnızca bir bütçe dokümanı değil; ABD’nin 2026’ya girerken hangi savaş konseptlerini öne çıkardığının da açık bir göstergesi. Hava üstünlüğü, elektronik harp, denizaltı gücü ve nükleer modernizasyon başlıklarının birlikte yükselmesi, Washington’un “yüksek yoğunluklu büyük güç rekabeti” senaryosunu artık merkezî planlama düzeyinde ele aldığını teyit ediyor.

Not: ABD’de “savunma bütçesi” rakamları kaynaklara göre farklı görünebilir. Bunun nedeni, NDAA’nın (yetkilendirme) toplam çerçeveyi çizmesi; harcama tasarılarının (ödenek/appropriations) ise fiili para tahsisini belirlemesidir. Bu nedenle FY2026 için bazı kaynaklarda 900 milyar $ seviyeleri konuşulurken, Kongre’nin uzlaşma harcama paketlerinde daha düşük bir toplam görülebilmektedir.