ABD, Gelecekteki Hipersonik Uçaklar İçin Motor Tasarlama Planını Açıkladı

Programın Amacı ve Kapsamı

ABD Savaş Bakanlığı, DARPA aracılığıyla başlattığı yeni bir girişimle, geleceğin yeniden kullanılabilir hipersonik uçaklarına güç verebilecek bir Yüksek Maks Gaz Türbini (HMGT) motorunun tasarım ve geliştirilmesini hedefliyor. Proje; AFRL ve AFLCMC/LP ortaklığında yürütülüyor ve amacı, hipersonik uçuş gereksinimlerine uygun, hava-soluyan türbin mimarisine dayanan bir tahrik konseptini hızla olgunlaştırmak.

Aşamalar: Kavramsal Tasarımdan Testlere

Program, çok aşamalı yapılandırmasıyla dikkat çekiyor. İlk aşama, motorun temel mimarisinin ve alt sistemlerinin belirlenmesine, ayrıntılı bir teknoloji yol haritasının oluşturulmasına ve ön tasarım çalışmalarına odaklanacak. Ayrıca alt sistem ve bileşen düzeyinde erken testlerle tasarım yaklaşımları doğrulanacak. Takip eden aşamalar ise daha ileri olgunlaşma ve entegrasyon aktivitelerine kaynak tahsis edecek.

Teknik Hedefler: Mach 4+ ve Hava-Soluyan İtki

HMGT girişiminin kilit hedefi, Mach 4 ve üzeri hızlarda çalışabilecek, hava-soluyan türbin tabanlı bir tahrik çözümü geliştirmek. Bu yaklaşım, roket tabanlı tek kullanımlık cihazların aksine, hipersonik hızlarda sürekli itki sağlayabilecek motorlar üretmeyi amaçlıyor. DARPA, yalnızca hava-soluyan türbin mimarilerini değerlendirecek; katılımcılardan “tüm HMGT”yi içeren eksiksiz motor konseptleri sunmaları bekleniyor.

Yeniden Kullanılabilirlik ve Operasyonel Avantajlar

Türbin tabanlı hipersonik tahrik, yeniden kullanılabilirlik, daha hızlı görev döngüleri ve potansiyel maliyet avantajı sunuyor. Pentagon açısından, bu tür motorlar uzun menzilli saldırı, istihbarat/gözetleme ve keşif yeteneklerini hipersonik hızlarda tekrarlanabilir biçimde icra edebilen platformlara dönüştürebilir. Dolayısıyla HMGT, yüksek hızlı uçuş yetenekleri alanında stratejik bir sıçrama anlamına geliyor.

Finansman, Ödüller ve İşbirliği Gereksinimleri

Programın ilk finansman dilimleri açıklandı: 1A aşaması için yaklaşık 10 milyon dolar, 1B için de ilave 30 milyon dolar öngörülüyor. Birden fazla ödül planlanıyor; firmalar önce özet sunacak, başarılı bulunanlar sözlü sunumlara davet edilerek tam teknik ve mali teklifler sunacak. DARPA, katılımcılardan alt sistem değil, tam motor sistemi konseptleri talep ediyor—bu, entegrasyon rizikosunu azaltmayı amaçlayan net bir yönerge.

Tesisler, Uçuş Testleri ve Koordinasyon Çalışmaları

Tam ölçekli HMGT değerlendirmeleri için yer test tesislerinin mevcut olması bekleniyor; ancak uçuş testleri, mevcut çağrının kapsamının dışında tutuluyor. Program aynı zamanda Hava Kuvvetleri’nin CoRSAir gibi diğer hipersonik girişimleriyle koordineli çalışacak; bu tür koordinasyon, tamamlayıcı geliştirme yollarını ve teknoloji transferini kolaylaştırmayı amaçlıyor.

Stratejik Etki: Pentagon’un Hipersonik Yol Haritası

HMGT programı, Pentagon’un hipersonik alandaki “tek kullanımlı roket” paradigmadan uzaklaşarak yeniden kullanılabilir, operasyonel olarak tekrarlanabilir tahrik çözümlerine yönelme stratejisinin somut bir parçası. Başarılı bir HMGT motoru, hipersonik uçakların maliyet-performans dengesini iyileştirerek konuşlandırma sıklığını ve kullanım esnekliğini artırabilir. Bu da hem taktik hem stratejik kabiliyetler üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturacaktır.