Common Operational Picture (COP) ve Durumsal Farkındalık

Common Operational Picture (COP) – Ortak Operasyon Resmi: Dijital Çağda Komuta ve Durumsal Farkındalık Aracı

Ortak Operasyon Resmi (COP – Common Operational Picture), savaş alanının bütünsel bir görünümünü oluşturarak, hem dost hem düşman unsurların konumunu dijital harita üzerinde gerçek zamanlı olarak göstermeye olanak sağlar. Bu sistem, klasik kâğıt tabanlı taktik haritaların yerini alarak, komutanlara daha hızlı karar alma ve daha etkili harekât planlama imkânı sunar. COP yalnızca “dost/düşman takibi” değil, mühimmat durumu, ikmal hatları, hava durumu, sivil altyapı, tehdit istihbaratı gibi verileri de entegre edebilir bir fonksiyonda çalışır.

COP Nasıl Oluşturulur?

Bahsimiz olan COP, istihbarat verileri ve Mavi Kuvvet Takibi (Blue Force Tracking – BFT) bilgileri ile birlikte çalışır. Sahadaki her unsurun GPS koordinatları ile sisteme gönderdiği konum bilgileri, merkezi komuta yazılımları tarafından işlenerek birleştirilir. Böylece:

• Dost ve düşman birlikler gerçek zamanlı olarak takip edilir.
• Düşman Muharebe Düzeni (Order of Battle), istihbarat subayları tarafından özel sembollerle işaretlenir.
• Lojistik, bakım ve muharebe destek birimleri, kendi bilgi sistemleriyle entegre şekilde haritada temsil edilir.
• Birlik içi durumsal farkındalık üst seviyeye çıkarılır.

Taktik sahadan elde dilen bilgilerin doğruluğu, zamanında iletilmesi, bilgilerin gerekirse filtre edilmesi ve birlikte çalışabilir olması COP için aranan önemli unsurlardır. Kısaca söylemek gerekir ise COP bir fonksiyondur. COP birden fazla sistemle entegre olarak Mission to Strateji yaklaşımına hizmet eden önemli bir fonksiyondur.

COP ve Ortak Kuvvet Görselleştirme (JFV) Arasındaki Farklar

COP Hangi Sistemlerde Kullanılıyor? Bazı Örnekler.

• ABD Ordusu: FAAD C2, AFATDS gibi sistemlerde taktik COP entegrasyonu
• NATO: JOCWatch ile JFV’nin bir parçası olarak COP türevleri kullanılıyor.
• İngiltere: CHURCHILL/Aurora sisteminde taktik + stratejik düzeyde COP görünürlüğü sağlanıyor.

Bu örnek olarak belirttiğimiz sistemler gibi her ülkenin COP mimarisi farklı olabilmektedir. FMN (Federated Mission Networking) gibi ağ mimarileri gibi NATO eliyle veya Müttefiklik şemsiyesi altında dahi COP işbirlikleri olabilir. İhtiyaç duyulduğunda örneğin afet yönetiminde sivil otoritelerin kullanımına da açılacaktır.

COP’un Kavramsal Çekirdeği; Neye Hizmet Eder?

COP (Common Operational Picture), başlı başına bir durumsal farkındalık (situational awareness) platformudur. Asıl işlevi:

“Tüm aktörler için ortak bir durum resmi oluşturarak karar alma süreçlerini desteklemek.”

Bu temel işlev her seviyede geçerlidir – ama bu COP’un kendisini taktik ya da stratejik yapmaz. Onu stratejik ya da taktik yapan şey:

• Veri kaynaklarının ölçeği ve niteliği
• Kullanıldığı karar alma seviyesi
• İçerdiği verilerin çözünürlüğü ve süresi
• Bağlı olduğu C2 yazılım mimarisi
• İdari olarak çıktı ürettiği seviye

Yani COP bir “yazılım” değil, bir fonksiyondur. Bu fonksiyon farklı seviye yazılımlar tarafından farklı detay ve çözünürlükte icra edilir. COP un oluşturulması ve yönetilmesi başlı başına teknik, teknolojik ve idari uygulamaların başarılması ile elde edilir.

COP doğası gereği çok seviyeli bir yapıdır. Ama hangi C2 yazılımına entegre olduğu, hangi kullanıcıya hizmet ettiği ve hangi veriyle beslendiği onun hangi “seviyeye” ait olduğunu belirler.  Diğer bir tabirle;
“COP bir yazılım değil, stratejik veya taktik C2 yazılımları tarafından yürütülen bir görünürlük işlevi/ürünüdür.”

Konuyu bir senaryo üzerinden konuşmaya devam edebiliriz o zaman daha anlamlı olabilir ve konuyu kavramamıza yardımcı olabilir. Tamamen kurgusal bir senaryo oluşturalım.

Saha Senaryosu: COP Sistemi Kullanımı FAAD C2 Üzerinden

COP ve FAADC2 entegrasyonu üzerinden temsili olarak senaryo yapalım. Sahada taktik bir seyir füzesi atılmış olsun.

Senaryo Başlığı

“Sektör 3B’de Seyir Füzesi Tehdidi: COP Tabanlı Müdahale Süreci”

Tarih/Saat: 09:15, 16 Mayıs 2025
Yer: Güneydoğu Avrupa, FAAD C2 entegre tugay karargâhı

Durum Gelişmesi

09:15’te radar sensörü 3B sektöründe alçak irtifadan yaklaşan potansiyel bir seyir füzesi tespit etti. Radar sistemi bu bilgiyi anında FAAD C2 sistemine iletti.

COP Güncellemesi

• FAAD C2 yazılımı COP ekranında kırmızı füze simgesini 3B bölgesine işledi.
• Aynı anda radar menzili yeşil halkalarla gösterildi.
• Bölgedeki tüm hava savunma bataryalarına otomatik uyarı düştü:
  “THREAT ALERT: Sector 3B – Incoming Cruise Missile.”

Komuta Kararı ve Müdahale

• COP üzerinden tehdit doğrulandıktan sonra, en yakın HİSAR-O bataryası aktive edildi.
• Takip algoritması hedefin tahmini rotasını COP üzerinde kırmızı kesikli çizgiyle işaretledi.
• Batarya komutanı COP ekranındaki hedef verisine dayanarak angajman onayı aldı.

Senoryo da ki sonuç

• Fırlatılan önleyici füze başarılı şekilde seyir füzesini vurdu.
• Tüm COP kullanıcılarının ekranında “Target Neutralized” bildirimi otomatik olarak belirdi.

Bu senaryoda “FAAD C2, COP üretimi ve hava savunma karar destek işlevlerini entegre biçimde sağlayan bir taktik seviye komuta kontrol yazılımı.” olarak görev yapmıştır.

“Fransa: Artemis C2 üzerinden birleşik harekât resmi üretiliyor. Dolayısı ile aynı senaryoda FAADC2 yerine Artemis olur ise Fransa için COP fonksiyonuna ait bir senaryo elde edilmiş olacaktır.

Basit senaryodan anlaşılacağı üzere COP a data sağlayan yazılımlar üzerinden yapılan bir C2 faaliyeti gösterildi. COP daha fazla sayıda entegre oluğu yazılımlar üzerinden daha fazla seviyelerde çıktı üretebilecektir.
Bir şema ile göstermek gerekirse özetle şu şemadan bahsedebiliriz

Tekrar etmek gerekirse COP bir fonksiyondur ve bu fonksiyona bağlı elemanlar, unsurlar, yetenekler COp un karakteristiğini ve üreteceği çıktıları belirleyecektir. Bu çıktılar ve ürünler taktik seviyede, operatif seviyede ve Stratejik seviyede olabilir.

Gelecekte COP Ne Yöne Evriliyor?

Yeni nesil COP sistemleri artık sadece sahadaki birliğin konumunu göstermekle kalmıyor; yapay zekâ destekli tehdit değerlendirme, düşman niyet tahmini ve taktik senaryo analizleri de yapabiliyor. Bu sistemler, veri görselleştirme teknikleri, artırılmış gerçeklik (AR) destekli ekranlarla birleştirilerek komutanlara çok daha etkili karar alma araçları sunuyor.

Artık COP fonksiyonları arasında AI destekli veri füzyonu kapasitesi , Çok kaynaklı veri işleme (ISR, SIGINT, GEOINT), Senaryo simülasyonu (What-if engine), NATO FMN uyumluluğu,  diğer müttefik ve çok uluslu müşterek harekât gereksinimi gibi yeteneklerde yer almaya bu ihtiyaçları da  kapsamaya başlamaktadır.

Bunlar doğrudan Stratejik Seviye Komuta-Kontrol (SSC²) mimarisine aittir. Dolayısıyla COP’un gelişmiş sürümleri kesinlikle stratejik katmana dahildir.

Sonuç

Common Operational Picture (COP), taktik ve stratejik seviyede dijital komuta kontrol sistemlerinin birlikteliğinden gelen yapısıyla komutanların C2 fonksiyonunun bel kemiğidir. COP, geleneksel harita üzerinden takip edilen bir savaş alanını, çok boyutlu ve veri destekli bir dijital ortama taşıyarak komuta kademesine “görmek yetmiyor, anlamak da şart” yaklaşımını getiriyor. Savunma dünyasında COP artık bir opsiyon değil, bir zorunluluk hâline geldi.