NetModX Tatbikatının Stratejik Düzey C2 Sistemlerine Etkisi

NetModX Tatbikatının Stratejik Düzey C2 Sistemlerine Etkisi

NetModX (Network Modernization Experiment), ABD Ordusu tarafından her yıl düzenlenen bir ağ modernizasyonu tatbikatıdır. Bu etkinlik, geleneksel laboratuvar ortamından çıkarılan gelişmekte olan teknolojilerin saha koşullarında test edilmesi amacını taşır​. Tatbikat, komuta-kontrol (C2) sistemlerinin kalbinde yer alan iletişim ağlarını geliştirmeye odaklanır ve sonuçları stratejik seviyede C2 yeteneklerini etkilemektedir.

Bu raporda NetModX’in amacı, organizasyonu, tarihçesi ve test ettiği sistemler incelenerek; birlikte çalışabilirlik, çok alanlı operasyonlara hazırlık gibi unsurlar ele alınacaktır. Ayrıca NetModX’in Project Convergence ve JADC2 gibi programlarla ilişkisi açıklanacak; elde edilen çıktılar ışığında stratejik C2 yazılımlarının geleceğine etkileri (uyumluluk, entegrasyon, güvenlik, gerçek zamanlı karar desteği açılarından) değerlendirilecektir.

Tatbikatın Amacı ve Organizasyonu

NetModX’in temel amacı, yenilikçi C5ISR teknolojilerini (Komuta, Kontrol, Bilgisayar, Muhabere, Siber, İstihbarat, Keşif ve Gözetleme) erken aşamada sahada deneyerek olgunlaştırmaktır. Bu sayede kazanılan veriler, gelecekteki tedarik ve modernizasyon kararlarını beslemektedir. Tatbikat “beyaz önlük” olarak nitelenen, mühendis liderliğinde bir deney ortamıdır; gerçek operasyonel şartlara benzer ancak “hata yapmanın güvenli” olduğu bir alan sunar. Organizatör birim, ABD Ordusu Muharebe Kabiliyetleri Geliştirme Komutanlığı’na (DEVCOM) bağlı C5ISR Merkezi’dir. Bu merkez, Army Futures Command (AFC) çatısı altında, C2 ve ağ sistemlerinin Ar-Ge’sinden sorumlu bir kuruluş olup, Program Yöneticileri, endüstri ortakları ve akademiyle birlikte NetModX’i planlar ve icra eder.

NetModX tatbikatlarında yerleşik birlikler ve askerler de rol alır. Örneğin 2023 etkinliğine 101’inci Hava İndirme Tümeni ve 75’inci Yenilik Komutanlığı personeli katılarak, yeni teknolojilerin gerçek kullanıcılar tarafından değerlendirilmesi sağlanmıştır. Bu sayede askeri personelin geribildirimi doğrudan teknoloji geliştiricilere iletilir, sistemlerin operasyonel kullanımda nasıl bir performans sergilediği görülür. NetModX ayrıca çeşitli Ordunun Çapraz-Fonksiyonel Takımları (Cross-Functional Team CFT’ler) ile koordineli yürütülür; özellikle Network CFT (Ağ CFT) ve son dönemde Komuta-Kontrol CFT (C2 CFT), deneyin odak alanlarını belirlemede ortaktır. Sonuç olarak, NetModX çok disiplinli bir ekip tarafından yürütülen, saha odaklı bir inovasyon platformudur.

Tarihçe ve Gelişimi

NetModX, ABD Ordusu’nun ağ modernizasyonuna yönelik dönüşüm vizyonu doğrultusunda 2010’ların sonunda başlatılmıştır. İlk etkinlik 2018-2019 döneminde gerçekleşmiş ve o tarihten bu yana her yıl düzenli olarak icra edilmektedir. 2020 yılı itibariyle NetModX, C5ISR Center’ın yıllık “hesap verebilirlik” etkinliği olarak anılmaya başlanmıştır. Örneğin NetModX 20 (2020), Temmuz-Ekim 2020 arasında gerçekleştirilmiş ve üçüncü yıllık deney olarak tanımlanmıştır. Bu etkinlikte elde edilen bulgular, Ordunun Capability Set 23 adı verilen 2023 saha yılı ağ kapasite paketi için kritik girdiler sağlamıştır.

NetModX yıllar içinde kapsamını genişletmiştir. 2020 teması, “misyon komuta ve komuta yeri dayanıklılığı” idi; bu kapsamda dağıtık görev komuta sistemleri ve taktik ağdaki kırılgan noktalar test edilmiştir. Bu dönemde C5ISR Center, sahte düşman siber/elektronik saldırılarına karşı ağ dayanıklılığını ölçmek üzere bir Red Team (kırmızı ekip) oluşturmuş ve ağı düşman taktikleriyle zorlamıştır. 2021-2022 dönemlerinde NetModX, artan sayıda teknolojiyi (örn. 2022’de 36+ sistem) içermiş ve özellikle “tartışmalı ortamda (contested) iletişim” konseptine odaklanmıştır​. Bu yıllarda tatbikat, Ordunun modernizasyon önceliklerinden Geleceğin Dikey İrtifak (Future Vertical Lift) programını destekleyecek hava tabanlı ağ çözümlerine de eğilmiştir.

NetModX 23 (2023), şu ana kadarki en geniş kapsamlı etkinliklerden biri olmuş; 10 hafta boyunca 62 farklı teknoloji, New Jersey ve Maryland’deki üç ayrı lokasyonda test edilmiştir. Bu deney, Ordunun altı modernizasyon önceliğinin beşini (Uzun Menzilli hassas Vuruş, Gelecek Nesil Dikey İrtifa aracı, Yeni Nesil Muharebe Aracı, Ağ mimarisi, ve Asker Ölümcüllüğü) ilgilendiren 17 odak alanını kapsamıştır​. Bu, NetModX’in çok alanlı (hava, kara, ateş gücü, asker) bir etki alanına yayılmış olduğunun göstergesidir.

2023’te ayrıca ilk kez “İnovasyon Haftası” adıyla iki haftalık bir ek segment düzenlenmiş; sensor-to-shooter (sensörden ateşleyiciye) veri zinciri üzerinde, alışılmadık mimarilerle yüksek riskli/yüksek kazançlı denemeler yapılmıştır. Bu sayede Ordu ağ teşkilatında bir dizi “ilk” gerçekleştirilmiş ve mevcut sistemlere kıyasla sıçrama yaratacak teknolojiler keşfedilmiştir.

NetModX 24 (2024) itibariyle tatbikat 6. yılını tamamlamıştır. Bu son etkinlikte yaklaşık 60 yeni teknoloji dokuz hafta süresince değerlendirilmiş ve yine geniş arazi kesimlerinde gerçekçi senaryolar uygulanmıştır. 2024 deneyi, 5G iletişim altyapısı, mobil/survivable komuta merkezleri ve öngörücü lojistik gibi ileri konulara odaklanmıştır. Süregelen başarısı nedeniyle Ordu, NetModX’in devamını planlamakta olup, NetModX 25 (2025) için endüstriden yeni teknolojiler talep etmiş ve bir bilgi talebi (Request For Information RFI) yayınlamıştır.. Bu durum, NetModX tatbikatının giderek artan bir etki alanına ve sürekli güncellenen hedeflere sahip dinamik bir süreç olduğunu göstermektedir.

Test Edilen Sistemler ve Teknolojiler

NetModX, stratejik C2 sistemlerini besleyen çeşitli teknolojileri bütüncül olarak test eder. Özellikle aşağıdaki alanlardaki çözümler sahada değerlendirmeye alınmaktadır:

• Ağ Altyapısı ve İletişim Çözümleri: Tatbikatın merkezinde, taktik ve stratejik ağ omurgasını oluşturacak iletişim sistemleri vardır. Örneğin 5G tabanlı iletişim altyapıları, dağıtık komuta merkezlerine yüksek bant genişliği, düşük gecikmeli ağ imkânı sunmak üzere NetModX 24’te araştırılmıştır. Bu deneyler, ticari standartların (5G gibi) askeri ortama uygulanabilirliğini test ederek, sivil teknoloji ile askeri sistemler arasındaki uçurumu kapatmayı hedefler. Yine 2022’de, otomatikleştirilmiş ve korumalı haberleşme konsepti çerçevesinde muharebe sahasında kesintisiz iletişim sağlayacak yeni dalga formları ve radyo sistemleri denenmiştir. C5ISR Center’ın geliştirdiği RANGE (Relay for Aerial Non-Line-of-Sight Ground Environment) projesi kapsamında, insansız hava araçlarına entegre edilebilecek hava katmanı radyo röleleri ile menzil ötesi iletişim üzerinde durulmuştur. Bu sayede geleceğin helikopterleri ve insansız sistemleri için ağ uzatma yeteneği kazandırılması amaçlanmaktadır.

• Yapay Zekâ ve Veri Paylaşımı: NetModX, AI destekli C2 uygulamalarını değerlendirmek için bir platform sunar. 2024’te yürütülen Öngörücü Lojistik (Predictive Logistics) projesi, birliklerin ikmal ve lojistik durumunu gerçek zamanlı izleyip tahmin eden bir yazılımı test etmiştir. Bu sistem, elde edilen verileri kullanarak yapay zekâ destekli ortak harekât resmi (Common Operating Picture, COP) üzerinde komutanlara karar önerileri sunmayı hedeflemektedir. Tatbikat, bu tür gerçek zamanlı karar desteği sağlayan algoritmaların, mevcut C2 yazılımlarına entegrasyonunu deneyerek, geleneksel elle yapılan işlemleri dijitalle değiştirme potansiyelini gözler önüne sermiştir. Ayrıca sensor-to-shooter veri paylaşımı NetModX 23’ün inovasyon haftasında odaklanılan bir konuydu​. Farklı duyarga sistemlerinden (sensörlerden) gelen bilgilerin anlık olarak uygun ateş vasıtalarına aktarılması için alışılmadık ağ mimarileri denendi ve bu sayede çok katmanlı veri paylaşımlarında ortaya çıkabilecek darboğazlar incelendi​. Bu testler, JADC2 konseptinin gerektirdiği “her sensör, her silaha” veri akışını destekleyecek yazılım ve protokollerin değerlendirilmesine imkân sağlar.

• Komuta Yeri Platformları ve Açık Mimari Sistemler: NetModX, mobil ve dayanıklı komuta merkezleri geliştirilmesini destekleyen teknolojileri de sınar. Örneğin Mobil ve Sağkalımlı Komuta Postu projeleriyle, komuta yerlerinin daha hızlı teşkil edilebilir, gizlenebilir ve dağıtılmış yapıda çalışabilir olması hedeflenmiştir. Bu alanda, ağın mesh (örgü) topoloji ile kendi kendini yedekleyebilen bir yapıda olması, ormanlık arazide veya elektromanyetik karartma koşullarında bile birden çok iletişim yolunun canlı kalması gibi kriterler değerlendirilmektedir. Komuta kontrol yazılımlarının tek bir çatı altında toplanması maksadıyla yürütülen Command Post Computing Environment (CPCE) gibi programların altyapısı da tatbikatta yer alan unsurlardandır. NetModX 23’te test edilen C5ISR/Elektronik Harp Modüler Açık Standartlar Paketi (CMOSS,C5ISR/EW Modular Open Suite of Standards), araç ve komuta sistemlerinde açık mimari yaklaşımını destekleyerek, farklı üreticilerin donanım/yazılımlarının ortak standartlarda uyumlu çalışmasını sağlamayı amaçlamıştır. Açık standartlı bu tür sistemler, geleceğin C2 yazılımlarının modüler ve birlikte çalışabilir olmasına zemin hazırlamaktadır.

• Siber Güvenlik ve Ağ Dayanıklılığı: Stratejik C2 sistemlerinin güvenilirliği için siber dayanıklılık şarttır. NetModX tatbikatları, her yıl savunmacı siber teknolojileri ve ağ dayanıklılığı çözümlerini test eder. Kırılım testleri, düşman elektronik harp ve siber saldırı tekniklerinin simülasyonuyla yapılır. Örneğin NetModX 20’de mühendisler, geliştirilen muhabere sistemlerinin yeni nesil tehdit senaryolarında (yakın akran tehditleri, ileri seviye elektronik karıştırma vb.) performansını değerlendirmiştir. C5ISR Center bünyesinde oluşturulan uzman ekip, tedarik edilmesi düşünülen sistemlerdeki zafiyetleri tespit edip analiz etmiştir. Bu süreçte, laboratuvarlarda yapılan modelleme ve benzetimler, saha testlerinde uygulanan elektronik taarruzlar ile pekiştirilmiştir. Sonuç olarak NetModX, ağ altyapısının kesinti anında kendini yenileyebilmesi, trafiği önceliklendirmesi ve yedek yollar üzerinden iletişimi sürdürmesi gibi kabiliyetleri ölçen standart testler icra eder. Örneğin, bir tatbikatta çoklu taşıyıcı üzerinden veri çoğaltma (data duplication) ve dinamik yönlendirme teknikleri uygulanmış; böylece düşman karıştırması altında dahi kritik önemdeki verinin hedefe ulaşabildiği doğrulanmıştır. Bu tarz dayanıklılık testleri, stratejik C2 sistemlerinin muharebe koşullarında sürekli ve güvenli bilgi akışı sağlaması için hayati önemdedir.

Birlikte Çalışabilirlik ve Entegrasyon Testleri

NetModX’in önemli hedeflerinden biri, farklı sistemlerin bir arada çalışabilirliğini değerlendirmektir. Tatbikat ortamı, yeni teknolojilerin mevcut miras sistemlerle uyumunu test etmek için fırsatlar sunar. Nitekim Ordu, NetModX sayesinde özellikle 5G gibi ticari teknolojilerin mevcut taktik radyo ve ağlarla entegrasyonunu incelemektedir. Elektronik mühendisi Mike Piesen’e göre Ordu, NetModX 24 kapsamında 5G’nin eski sistemlerle birlikte çalışabilirlik imkânlarını belirleyip, entegrasyon zorluklarını tespit etmektedir​. Bu sayede tespit edilen boşluklar, gelecekteki teknoloji geliştirme ve tedarik kararlarını şekillendirecektir​.

Entegrasyon testleri sadece donanım seviyesinde değil, sistem-of-systems seviyesinde gerçekleşir. Canlı, sanal ve kurgusal (Live, Virtual, Constructive – LVC) simülasyon unsurlarının bir arada kullanılması, NetModX 23’te başarıyla uygulanmıştır. Bu yaklaşım, bazı gerçek sistemlerin pahalı veya nadir olduğu durumlarda, onların sanal muadillerini devreye alarak bütüncül bir harp ağı senaryosu oluşturmayı sağlar​. Örneğin, gerçek bir uydu bağlantısının olmadığı yerde sanal bir uydu ağı simüle edilmiş; böylece yeni bir telsiz sisteminin hem gerçek arazi koşullarında hem de sanal ortamda çalışması entegre biçimde sınanmıştır. LVC ortamı sayesinde NetModX ekibi, daha karmaşık sorulara yüksek sadakatle cevap üretebilmekte ve sistemler arası arayüzleri gerçeğe yakın koşullarda test edebilmektedir.

Tatbikatta ayrıca C5ISR Center, Ordunun Analiz Merkezi (DEVCOM Analysis Center) ile ortaklık kurarak operasyonel olarak anlamlı bir deney ortamı yaratır​. Bu ortam, farklı sistemlerin ortak bir görev işleyişi içinde nasıl performans sergilediğini görmeye yöneliktir. Örneğin 2023’te topçu ateş destek sistemleriyle keşif sensörleri arasındaki veri alışverişi test edilmiş; 101’inci Hava İndirme Tümeni personeli, bu entegrasyonun misyon icrasını nasıl etkilediğini değerlendirerek geri bildirim vermiştir. Asker geri bildirimi, entegrasyon testlerinin kritik bir parçasıdır: Geliştirilen prototip arayüzlerin ve yazılımların kullanıcı dostu olup olmadığı, muharebe yükü altında komutanın işine yarayıp yaramadığı bu sayede anlaşılır​

Tüm bu çalışmalar, birlikte çalışabilirlik standartlarının ve açık mimarilerin önemini ortaya koymuştur. NetModX, üreticilerle yapılan işbirlikleri (ör. CRADA Cooperative Research and Development Agreement Ortak Araştırma ve Geliştirme Anlaşması) aracılığıyla, deney sonuçlarını doğrudan sanayiye aktararak sistemlerini Ordu gereksinimlerine uygun hale getirmelerine yardımcı olur. Bu da gelecekte envantere girecek C2 sistemlerinin, halihazırda kullanımdaki araç, sensör ve yazılımlarla sorunsuz entegre olabilmesini sağlamaktadır.

Çok Alanlı Operasyonlara Hazırlık

NetModX tatbikatı, Çok Alanlı Muharebe konseptine (MDO – Multi-Domain Operations) yönelik hazırlıkları destekler niteliktedir. Ordunun modern muharebe vizyonu, kara, hava, deniz, siber ve uzay alanlarının entegre şekilde kullanılmasını öngören JADC2 (Joint All-Domain Command and Control – Müşterek Tüm Alanlarda Komuta Kontrol) yaklaşımına dayanmaktadır. NetModX’te test edilen teknolojiler, bu vizyonun altyapı taşlarını oluşturur.

Örneğin 2022 yılında NetModX, Geleceğin Dikey İrtifa (FVL) programına yönelik iletişim ihtiyaçlarını ele almıştır. Yeni nesil helikopterler ve insansız hava araçları, karadaki birliklerle sürekli veri paylaşımına ihtiyaç duyar. NetModX 22’de denenen hava katmanlı ağ röleleri (RANGE), görüş hattı ötesi iletişim sağlayarak hava unsurları ile yer birlikleri arasındaki bağlantıyı güçlendirmiştir​. Bu çalışma, Project Convergence 21 tatbikatında gözlemlenen bir ihtiyacı gidermeye yönelikti: Hava tabakasının (ör. İHA’ların) ağı genişletmedeki rolü anlaşılmış, ancak daha fazla deneme gerektiren teknik detaylar olduğu görülmüştür. NetModX, işte bu noktada devreye girerek söz konusu hava-ağ çözümlerini detaylı test etmiş ve Project Convergence 22 öncesi olgunlaştırmıştır​. Sonuçta bu teknoloji, müteakip ortak tatbikata entegre edilerek doğrudan askerlerin eline ulaştırılmış ve muharebe sahasında denenmiştir. Bu döngü, NetModX’in çok alanlı operasyonlar için yenilikleri hızla deneyip, daha büyük çaplı ortak tatbikatlara girdi sağladığını gösterir.

NetModX 23’ün sensor-to-shooter deneyi, çok alanlı konseptin bir örneğidir. Bu senaryoda farklı sensörlerden (İHA’lar, ileri gözetleyiciler veya radarlar) gelen gerçek zamanlı veriler, yapay bir hedefe karşı farklı ateş destek unsurlarına iletilmiştir. Burada amaç, ortak bir veri mimarisi üzerinden kara ateş destek sistemleri, hava platformları ve istihbarat ağını birbirine bağlamaktır. LVC altyapısıyla desteklenen bu deneyimde, gerçek unsurlar ile simülasyon unsurları birlikte çalışmış; örneğin sanal bir uydu üzerinden gerçek topçu bataryasına hedef verisi aktarılması gibi ilkler gerçekleştirilmiştir. Bu sayede, farklı muharebe alanlarının iç içe geçtiği karmaşık durumlarda ağın ve C2 yazılımlarının performansı ölçülmüştür. NetModX’te elde edilen deneyimler, Ordu’nun Müşterek Tüm Alan yaklaşımı için hangi teknik boşlukların olduğunu, hangi sistemlerin birlikte sorunsuz çalışabildiğini ortaya koyarak, MDO konseptinin uygulanabilirliğini artırmaktadır.

Project Convergence ve JADC2 ile İlişkisi

Project Convergence (PC), ABD Kara Kuvvetleri’nin tümleşik harp yeteneklerini sergilemeyi ve geliştirmeyi amaçlayan, geniş ölçekli yıllık bir deneme/öğrenme kampanyasıdır. Army Futures Command öncülüğünde yürütülen bu program, JADC2 konseptinin sahadaki uygulaması olarak da bilinir ve farklı kuvvetlerin (Kara, Hava, Deniz, Uzay, Deniz Piyadeleri) sistemlerini entegre etmeyi hedefler. NetModX ile Project Convergence arasında yakın bir sinerji bulunmaktadır.

AFC Network CFT Direktörü Tuğgeneral Jeth Rey’in belirttiğine göre NetModX, Project Convergence’ın “kilit parçalarından” biridir. NetModX’te test edilen teknolojiler ve konseptler, doğrudan doğruya PC tatbikatına girdi sağlamaktadır. Örneğin Rey, PC21 sonrasında ortaya çıkan ağın hava katmanıyla genişletilmesi ihtiyacının, NetModX’te detaylı değerlendirildiğini ve elde edilen sonuçların PC22’ye geri besleme yapılarak askerlerin kullanımına sunulduğunu vurgulamıştır. Bu, NetModX’in adeta PC için bir test yatağı (testbed) işlevi gördüğünü göstermektedir. Project Convergence kapsamında gerçekleştirilen geniş sahneli harp senaryolarında ortaya atılan fikirler, bir sonraki NetModX döngüsünde daha teknik seviyede doğrulanmakta; orada başarı gösteren çözümler ise tekrar büyük ölçekteki PC tatbikatlarında uygulanmaktadır. Bu iteratif ilişki, Ordunun JADC2 hedefine yönelik hızlı deney-öğrenme sürecinin parçasıdır.

NetModX ayrıca JADC2’nin teknoloji geliştirme ayağında önemli rol oynar. JADC2, tüm kuvvetler arası sensör ve silah bağlantısının anlık ve uyumlu olmasını gerektirir. Bu da yalnızca politik-doktrinel değil, aynı zamanda ciddi bir teknik entegrasyon sorununa işaret eder. NetModX, bu entegrasyonun teknik altyapısını oluşturan ortak iletişim protokolleri, veri standartları ve yapay zekâ destekli analiz araçlarını deneyerek JADC2 konseptine zemin hazırlar. Örneğin “ortak ateş ağı” (joint fires network) gibi bir JADC2 bileşeni, NetModX’te küçük ölçekte test edilen sensor-to-shooter veri akışlarının olgunlaştırılmasıyla mümkün olacaktır. Nitekim üst düzey Ordu yetkilileri de, AFC bünyesindeki deneylerin (Project Convergence, NetModX vb.) JADC2 kabiliyetlerini geliştirmede başarılı olduğunu dile getirmiştir. Müsteşar Gabe Camarillo, 2024 yılında yaptığı bir açıklamada, “ister geçen yılki Project Convergence olsun, ister NetModX, ister diğer denemeler, hepsi çok faydalı oldu” diyerek bu faaliyetlerin bütüncül başarısına dikkat çekmiştir​. Sonuç olarak, NetModX doğrudan bir JADC2 tatbikatı olmasa da, JADC2 ekosisteminin kritik bir parçasıdır: Ordu’ya ortak ağ vizyonunu gerçekleştirecek teknolojileri düşük riskli bir ortamda sınama ve hızla ilerletme imkânı verir.

Tatbikat Çıktıları ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi

NetModX tatbikatlarının çıktıları hem kısa vadeli tedarik kararlarına hem de uzun vadeli C2 mimarilerine yön vermektedir. Her yılın sonunda C5ISR Center, deneyde elde edilen bulguları içeren raporlar hazırlayıp ilgili program yöneticileriyle ve gerekirse sanayi ortaklarıyla paylaşır. Bu çıktılar ışığında somut bazı kazanımlar elde edilmiştir:

• Modernizasyon Yol Haritalarına Katkı: NetModX sonuçları, Ordunun Capability Set planlamasına doğrudan girdi sağlamıştır. Örneğin NetModX 20’den elde edilen veriler, 2023’te sahaya sürülecek olan Capability Set ’23 ağ paketinin içerik ve teknik gereksinimlerini belirlemede kullanılmıştır. PEO C3T (Komuta, Kontrol ve İletişim Program Yöneticiliği) yetkilisi Paul Mehney, Network CFT ve C5ISR Center iş birliğiyle NetModX gibi deney ortamlarının ağ tasarımı kararlarını beslediğini ve gelecekteki kabiliyet setlerine dâhil edilebilecek prototiplerin değerlendirilmesini sağladığını belirtmiştir. Bu sayede, iki yılda bir güncellenen taktik ağ paketlerinin (CapSet ’25, ’27 vb.), saha tarafından test edilmiş teknoloji bileşenleriyle oluşturulması mümkün olmaktadır.

• Teknoloji Olgunlaştırma ve Geçiş: NetModX, laboratuvardan çıkan yenilikçi fikirlerin olgunlaşma sürecini hızlandırır. Tatbikat sırasında prototip seviyesindeki birçok sistem, Teknoloji Hazırlık Seviyesi (TRL) 6 civarında (yani operasyonel ortamda prototip gösterimi düzeyinde) denenir​. Uygun bulunan çözümler için C5ISR Center ile ilgili Program Yönetim ofisleri arasında geçiş anlaşmaları yapılır ve bunların ilerleyen aşamalarda askerî sisteme dönüşmesi planlanır. Örneğin 2022’de test edilen RANGE hava rölesi konsepti, tatbikatta başarılı olması üzerine geliştirme programına alınmış ve 2026 mali yılı için ilk ürünü verme hedefi konmuştur​. Benzer şekilde, NetModX 24’te değerlendirilen 5G Komuta Yeri ağı ve Nett Warrior cihazlı lojistik uygulaması, geleceğin dijital muharebe sahası konseptine uygun bulunduğu için ilgili kapasite setlerinde yer almak üzere tavsiye edilmiştir. Bu somut çıktıların yanı sıra, tatbikat sayesinde tespit edilen başarısızlıklar da en az başarılar kadar değerlidir: İşe yaramayan bir teknoloji erken safhada elenir veya ihtiyaç duyduğu iyileştirmeler belirlenir, böylece kaynak israfı ve muhtemel saha hayal kırıklıkları önlenir.

• Uyumluluk ve Standartlar: Tatbikat çıktıları, stratejik C2 sistemlerinin uyumluluk standartlarını geliştirmeye katkıda bulunur. NetModX sırasında ortaya çıkan bulgular, NATO müttefikleriyle veya ortak kurumlarla paylaşılabildiği ölçüde (resmî raporlar kısıtlı çevreye dağıtılır), gelecekteki ortak operasyonel ortam için birlikte çalışabilirlik ilkelerini şekillendirir. Özellikle CMOSS açık mimari çerçevesinde elde edilen deneyimler, Ordunun komuta kontrol yazılımlarında modülerlik ve arayüz standartlarının önemini vurgulamıştır. Sonuç olarak, NetModX çıktıları yeni protokollerin, veri formatlarının ve ortak uygulama arayüzlerinin gelişimine yol gösterir. Bu da stratejik seviyede kullanılacak farklı sistemlerin sorunsuz entegrasyonunu mümkün kılacak bir ekosistem oluşturur.

Ayrıca, NetModX tatbikatları stratejik C2 yazılımlarının geleceğini şekillendiren şu dört kritik boyutta önemli etkiler yaratmıştır:

• Uyumluluk (Compatibility): NetModX, yeni teknolojilerin mevcut C2 altyapılarıyla geriye dönük uyumluluğunu test ederek, ileriye dönük sistemlerin dikişsiz entegrasyon sağlamasını güvence altına alır. Örneğin 5G gibi yeni nesil bir ağın eski nesil taktik radyo sistemleriyle birlikte çalışabilir olması, tatbikatta özellikle analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, gelecekte stratejik seviyede kullanılacak C2 yazılımlarının farklı kaynaklardan gelen veriyi sorunsuz işlemesi ve çeşitli muhabere araçlarına bağlanabilmesi için standartlar geliştirilmesine zemin hazırlamıştır. Bu uyumluluk çabası, JADC2 vizyonunun da temelini oluşturur: NetModX sayesinde “sistemlerin sistemi” mantığında, her bir parça birbirine uyumlu hale getirilmektedir.

• Entegrasyon: Tatbikat, entegrasyon süreçlerindeki engelleri ortaya çıkarıp çözmeyi hedefler. Farklı üreticilerin sensörleri, silah sistemleri ve komuta yazılımları NetModX sahasında bir araya getirilerek, stratejik C2 yazılımlarının ihtiyaç duyduğu ortak çalışma kabiliyeti pratikte sınanır. 2024’te yapılan deneylerde, ticari standartların askeri sistemlere entegrasyonu sırasında çıkabilecek mimari uyuşmazlıklar belirlendi ve bunların çözümü için Ar-Ge yönü belirlendi​. Örneğin, bir komuta kontrol yazılımının hem uydu iletişiminden gelen bir mesajı hem de karasal taktik ağdan gelen bir durumsal resmi aynı arayüzde birleştirmesi gereklidir. NetModX ortamı, bu tür veri füzyonu ve sistem entegrasyonu zorluklarını gerçekçi bir biçimde simüle ederek, geliştiricilere erken aşamada geri bildirim sağladı. Sonuç olarak geleceğin stratejik C2 sistemleri, daha baştan entegre tasarlanmış ve farklı alt sistemlerin ahenk içinde çalışabildiği platformlar olacaktır.

• Güvenlik ve Dayanıklılık: Stratejik C2 yazılımlarının en kritik boyutu, güvenilirlik ve güvenlik kriterleridir. NetModX tatbikatlarında tecrübe edilen siber ve elektronik harp senaryoları, gelecekteki komuta kontrol sistemlerinin güçlü siber savunma mekanizmalarıyla donatılmasına dair önemli dersler vermiştir. C5ISR Center’dan Dr. Michael Brownfield, tatbikatta düşmanın haberleşmeyi bozma kabiliyetlerini aynen taklit edip üretici firmalarla birlikte açıkların giderildiğini ifade etmiştir​. Bu yaklaşım sayesinde, yeni geliştirilen yazılımlar daha emekleme aşamasında iken dahi saldırı dayanıklılığı kazanmaktadır. Örneğin NetModX’te test edilen bir komuta kontrol uygulaması, sahte GPS sinyalleri veya kesintili bağlantı koşullarında kararlılığı ölçülerek, kritik anlarda devreye girecek yedekleme fonksiyonları eklenmiştir. İlerleyen dönemde stratejik seviyede kullanılacak C2 yazılımları, NetModX’in bu çıktıları sayesinde yüksek siber güvenlik standartlarını ve ağ dayanıklılığı özelliklerini barındıracaktır. Bu da muharebe sırasında komuta ağının kesintisiz ve sağlam kalmasını temin edecektir.

• Gerçek Zamanlı Karar Desteği: Modern harp ortamında komutanlar için anlık durum farkındalığı ve hızlı karar desteği sağlayan yazılımlar hayati önem taşır. NetModX, yapay zekâ ve otomasyon teknolojilerini C2 süreçlerine entegre ederek bu alanda büyük katkı sunmaktadır. Tatbikat kapsamında geliştirilen yapay zekâ destekli ortak operasyon resmi, komutanlara büyük veri yığınları içinde kaybolmadan, önerilen eylem seçeneklerini sunmayı başarmıştır​. Örneğin Öngörücü Lojistik projesinde, lojistik ikmal durumu gerçek zamanlı takip edilip muhtemel açıklar önceden komutana bildirildi; bu sayede karar verme süreci hızlandı​. Benzer şekilde, sensor-to-shooter denemeleri, uygun hedefe uygun ateş desteğinin saniyeler mertebesinde yönlendirilmesini mümkün kılmıştır. Bu tür deneyimler, stratejik C2 yazılımlarının tasarımında yapay zekâ destekli karar destek modüllerinin merkezî rol oynamasına yol açacaktır. Gelecekte komuta kontrol sistemleri, NetModX’in sağladığı geri beslemeler sayesinde, daha kullanıcı dostu arayüzlerle komutanın önceliklerini anlayıp ona tavsiyelerde bulunan akıllı yardımcılar şeklini alacaktır.

Stratejik C2 geliştirmeleri için bu tatbikatın kritik rolü vardır

NetModX tatbikatı, ABD Ordusu’nun stratejik seviyede komuta-kontrol sistemlerini dönüştürme çabasının belkemiğini oluşturan yenilikçi bir deney platformudur. Amaçlı tasarımı ve çok yönlü test senaryoları sayesinde NetModX, hem mevcut sistemlerin zaaflarını ortaya koymakta hem de geleceğin teknolojilerine yön vermektedir. Organizasyonel olarak C5ISR Center liderliğinde ve Army Futures Command vizyonuyla icra edilen bu tatbikat, sanayi-ordu iş birliğinin başarılı bir örneğidir. Tarihçesi boyunca elde ettiği başarılar, Ordunun ağ modernizasyonu alanındaki sürekli dönüşüm önceliğini desteklemiş ve her yıl genişleyen kapsamıyla stratejik etki yaratmıştır.

NetModX, Project Convergence gibi büyük çaplı müşterek tatbikatlarla entegre bir ekosistem içinde çalışarak, JADC2 konseptine ulaşma yolunda kritik bir hızlandırıcı rolü oynar. Saha deneyleriyle laboratuvar arasındaki köprüyü kurarak yeniliklerin hızlı döngülerle denenmesini ve olgunlaşmasını sağlamaktadır. Elde edilen çıktılar; daha uyumlu, entegre, güvenli ve akıllı C2 yazılımlarının geliştirilmesine hizmet ederek, stratejik seviyede komuta kontrolün geleceğini şekillendirmektedir.

Sonuç olarak, NetModX’le pekiştirilen dersler ve teknolojiler, müttefiklerin ve ortak operasyon güçlerinin de dikkatle izlediği, 21. yüzyıl muharebe sahasında bilgi üstünlüğü sağlama hedefine doğru atılmış sağlam adımlardır.

Kaynaklar

• United States Army – Army.mil resmi makaleleri (C5ISR Center’ın NetModX basın bültenleri)
  • Jasmyne Douglas, “Army experiment evaluates communications systems’ ability to mitigate threats”, 4 Ağustos 2020​army.mil​army.mil
  • U.S. Army DEVCOM C5ISR Center Public Affairs, “Army concludes Network Modernization Experiment 2023”, Ekim 2023​army.mil​army.mil
  • Dan Lafontaine, “Army closes out 2024 Network Modernization Experiment”, Kasım 2024​army.mil​army.mil
• Breaking Defense – “At NetModX experiments, Army takes on contested communications”, 21 Temmuz 2022 (Tuğg. Jeth Rey röportajı)​breakingdefense.com​breakingdefense.com
• C4ISRNet – Andrew Eversden, “US Army begins experimenting with new network tools”, 26 Temmuz 2020​c4isrnet.com​c4isrnet.com
• DEVCOM C5ISR Center Resmî Web Sitesi – “Network Modernization Experiment (NetModX) Overview”