Türk Kızılelma (Bayraktar)-Amerikan YFQ-44A “Fury” (Anduril)

🇹🇷 Kızılelma (Bayraktar)

Tip: Jet motorlu, insansız savaş uçağı (UCAV, Unmanned Combat Aerial Vehicle, Silahlı İnsansız Hava Aracı)
Üretici: Baykar
İlk uçuş: Aralık 2022

Görev Tanımı

• Taarruz ve hava-hava kabiliyeti
• İnsansız muharip uçak olarak insanlı savaş uçaklarını tamamlamak
• TCG Anadolu gibi gemilerden kalkış/iniş (kısa pist uyumu)

Öne Çıkan Özellikler:

• Stealth (düşük radar izi)
• AESA radar (geliştiriliyor)
• Hava-hava ve hava-yer mühimmatları taşıma
• Jet motoru sayesinde yüksek hız
• Gelişmiş yapay zekâ uçuş algoritmaları
• Sürü kabiliyeti (gelecek planlarında var)

Stratejik Amaç: Türkiye’nin kendi 5. nesil insansız hava muharip gücünü oluşturmak, muharebe uçaklarıyla entegrasyon. Bu uçak BAYRAKTAR firması için 5’nci nesil uçak geliştirmeye hazırlık ve yetenek sağlayacak bir ürün olacak. Tam olarak sadık kanat uçucusu yada Collaborative Combat Aircraft (CCA) dememiz şimdilik mümkün değil.

🇺🇸 YFQ-44A “Fury” (Anduril)

Tip: Yarı otonom savaş dronu – Collaborative Combat Aircraft (CCA)
Üretici: Anduril Industries
İlk gösterim: Mart 2025 (yer testleri başladı, yazın ilk uçuş planlanıyor)

Görev Tanımı

• İnsanlı uçaklara “ sadık kanat arkadaşı” olmak
• Elektronik harp, keşif, aldatma, taarruz
• NGAD (F-47) ve F-35’lerle entegre görev

Öne Çıkan Özellikler:

• Otonom görev icrası (Yapay zekâ ile minimum pilot komutu)
• Modüler yapı: farklı görev paketleriyle donatılabilir
• Görece düşük maliyetli – kitlesel üretim odaklı
• Hızlı tasarım, üretim ve yenileme döngüsü (10 yıl hedeflenen ömür)
• İnsanlı-İnsansız Entegrasyon (MUM-T Manned-Unmanned Teaming uyumu)

Stratejik Amaç: ABD’nin 6. nesil hava üstünlüğü konseptini desteklemek, F-47, NGAD sistemiyle tam entegrasyon

Karşılaştırmalı Tablo

Netice

• Kızılelma, bir muharip İHA olarak daha özerk, bağımsız ve “jet savaş uçağı” konseptine yakın bir sistem. Hedefi, insanlı platformları tamamlamak ve gerektiğinde bireysel görevler üstlenmek.
• YFQ-44A (Fury) ise sistem odaklı bir yaklaşım. Tek başına değil, bir NGAD ekosisteminin parçası olarak görev yapacak. ABD’nin doktrini burada; ucuz, modüler, hızlı üretilebilir drone sürüleriyle insanlı uçaklara avantaj sağlamak. Pasifik savaşında Çin’e karşı replicator inisiyatifi şemsiyesi altında kullanıma uygun.

Nedir bu MUM-T ?

MUM-T, İngilizce açılımıyla “Manned-Unmanned Teaming” demektir. Türkçe olarak ise İnsanlı-İnsansız Takım Çalışması denebilir.

Ne Anlama Geliyor?

MUM-T; insanlı platformlar (örneğin F-35, F-47, helikopter, savaş uçağı) ile insansız hava araçlarının (İHA/CCA) birlikte, entegre biçimde görev yapabilmesini ifade eder.

Bu yapı sayesinde:

• Pilot, aynı anda birden fazla İHA’yı yönlendirebilir,
• İHA’lar, otonom şekilde pilotla koordine çalışabilir,
• Komuta ve kontrol ortak ağ üzerinden sağlanır (data-link, C2 entegrasyonu),
• İnsansız sistemler keşif, saldırı, yem, elektronik harp gibi görevleri insanlı sisteme destek amacıyla yapar.

Örnek Görev Senaryosu

F-35 veya F-47 (NGAD) bir düşman hava savunma hattına yaklaşırken yanında 2 adet YFQ-44A uçuyor.

F-35 pilotu, bu İHA’lara görev tanımlıyor:
• Biri düşman radarını bastırmak için Elektronik Harp Yapsın (EW)
• Diğeri sahayı tarayıp yerden havaya savunma sistemlerini bularak muhtemel hedefleri belirlesin

İHA’lar bağımsız karar da verebiliyor ama komuta zinciri hâlâ pilotta.

Avantajları

• Risk paylaşımı: Pilotun gitmek istemediği riskli alanlara İHA gönderilir
• Daha geniş alan kontrolü: İnsanlı uçak, sensör verilerini çok sayıda İHA’dan alabilir
• İcra kapasitesi artar: Az pilotla daha fazla uçuş gücü sağlanır
• Maliyet avantajı: İHA kaybı, insanlı uçak kaybına göre çok daha ucuzdur

MUM-T Uyumuna Dikkat!

(Manned-Unmanned Teaming – İnsanlı-İnsansız Takım Çalışması)

Yeni nesil hava muharebesinin temel yapı taşlarından biri olan MUM-T uyumu, insanlı savaş uçakları ile insansız sistemlerin (İHA, CCA gibi) aynı görev içinde entegre çalışabilmesini sağlamaktadır

F-47 NGAD, F-35 gibi insanlı platformlar ile YFQ-44A gibi yarı otonom insansız hava araçları artık birer “uçan takım arkadaşına” sahip olacaklar.

Bu yapı sayesinde:

• Pilotlar, İHA’lara keşif, taarruz, elektronik harp veya yem/aldatma yani decoy görevleri tanımlayabilecek,
• İHA’lar ihtiyaç olduunda otonom şekilde sahayı analiz ederek yapay zeka desteği ile karar verebilecek,
• Görev esnekliği ve etki alanı ciddi ölçüde artacak.

ABD Hava Kuvvetleri’nin “uçan filo içinde yapay zekâ liderliği” yaklaşımı, bu MUM-T mimarisi ile daha düşük maliyet, daha az risk ve daha hızlı reaksiyon kabiliyeti sağlamayı hedefliyor.

KIZILELMA – MUM-T Durumu (2025 itibarıyla):

• Geliştirici Açıklamaları: BAYKAR, KIZILELMA’nın hedefinin muharip insansız uçak konsepti olduğunu belirtiyor; F-16/F-35 gibi uçaklarla tam entegre çalışacağı yönünde bir resmi MUM-T entegrasyon duyurusu yapılmadı.
• Bağlantılı Sistem: KIZILELMA’nın kontrolü genellikle yer kontrol istasyonu üzerinden sağlanıyor. Manned bir savaş uçağından doğrudan görev yönlendirme kabiliyeti (MUM-T Level 3-5) şu an belirtilmiş değil.
• Bayraktar TB3 Bayraktar & AKINCI: BAYKAR daha çok TB3 ve AKINCI’da MUM-T ve SİHA koordinasyonu üzerine çalışıyor gibi duruyor. KIZILELMA bu aşamada daha otonom, bağımsız görev icrası üzerine konumlandırılmış durumda.

MUM-T, geleceğin hava savaşı sistemlerinde “insan ve yapay zekâ tabanlı uçakların aynı takımda” çalışmasını sağlayan devrimsel bir yaklaşımdır. NGAD, Loyal Wingman, Kızılelma ve Bayraktar TB3 gibi projeler buna hazırlanıyor.

KIZILELMA’nın MUM-T kabiliyeti teorik olarak geliştirilebilir, ama şu an için bu yönde doğrudan savaş uçağıyla eşgüdüm içinde çalışacak MUM-T mimarisi resmileşmiş değil.