Tabletten Helikopter Uçuran Astsubay: Yeni Dönem
Bir ABD astsubayı, 1 saatten az eğitimle tabletten otonom bir Black Hawk'ı yönetti. Sikorsky MATRIX teknolojisi, helikopter operasyonlarını kökten değiştiriyor.
MICHIGAN – ABD savunma teknolojisinde, bilim kurguyu gerçeğe dönüştüren devrim niteliğinde bir an yaşandı. Havacılık eğitimi almamış bir ABD Ulusal Muhafız Astsubayı, 30 Ekim 2025’te duyurulan bir gelişmeyle otonom bir Black Hawk helikopterini el tipi bir tablet kullanarak gerçek dünya görevlerinde yönetti. Lockheed Martin çatısı altındaki Sikorsky tarafından geliştirilen MATRIX otonomi sistemi sayesinde gerçekleşen bu tarihi başarı, geleceğin savaş sahasındaki lojistik, tıbbi tahliye (MEDEVAC) ve ikmal operasyonlarının nasıl yapılacağına dair tüm kuralları yeniden yazıyor.
Bir Askerin Elinden Geleceğin Savaşı
Bu olayı sıradan bir teknoloji testinden ayıran en temel unsur kokpitte mühendislerin veya test pilotlarının değil elinde basit bir tablet tutan bir askerin olmasıydı. Michigan’da düzenlenen Northern Strike 25-2 tatbikatı sırasında astsubay bir saatten daha az bir eğitimle bir dizi karmaşık görevi başarıyla tamamladı. MATRIX sistemi, bu süreçte dijital bir yardımcı pilot gibi davranarak tüm uçuş dinamiklerini ve görev profillerini otonom olarak yönetti.
Astsubayın tablet üzerinden komuta ettiği bu görevler, geleceğin savaş sahasının karmaşıklığını ve otonominin getirdiği esnekliği gözler önüne serdi:
- Uzun Menzilli İkmal: 70 deniz mili (yaklaşık 130 km) mesafeye tam otonom bir kargo teslimatı gerçekleştirildi.
- Hassas Hava İkmali: Huron Gölü üzerinde önceden programlanmış “yarış pisti” rotasında otonom uçuşlar yapıldı ve belirlenen noktalara hassas hava ikmal paketleri bırakıldı.
- Havadan Dış Yük Alma: Helikopter, havada tamamen sabit bir şekilde bekleyerek (rock-steady hover), 2,900 pound (yaklaşık 1.3 ton) ağırlığındaki bir su tankının havadan kancayla alınmasını sağladı.
- Ağır Mühimmat Taşıma: HIMARS roket sistemi fırlatma tüpleri, altı farklı otonom dış yük (sling load) operasyonuyla başarıyla taşındı.
- Simüle MEDEVAC: Helikopter, hazırlıksız (kıraç) bir araziye otonom olarak iniş yaptı ve simüle edilmiş bir yaralı transferi için bekleyen mürettebatlı bir helikopterle buluştu.
Bu görevlerin tamamı doğrudan askerin komutlarıyla ve herhangi bir pilot müdahalesi olmadan gerçekleştirildi.
Neden Önemli? Pilotları Tehlike Çemberinden Çıkarmak
Northern Strike tatbikatı bu teknolojinin neden bu kadar hayati olduğunu kanıtlamak için mükemmel bir laboratuvardı. Tatbikat senaryosu, modern savaşların acı gerçeği olan “çekişmeli lojistik” ortamına odaklandı. Bu ortam; küçük İHA’lar, kamikaze dronlar, seyir füzeleri ve alçak irtifa hava savunma sistemleri (SHORAD) ile doluydu.
Geleneksel bir helikopter operasyonunda mürettebatı böyle bir tehlike çemberine sokmak telafisi olmayan kayıplara yol açabilir. Oysa otonom bir Black Hawk, komutanlara devasa bir “kargo drone’u” seçeneği sunuyor. Mürettebat kilometrelerce uzakta güvenli bir sığınakta kalırken helikopter en riskli ikmal veya yaralı tahliye görevlerini kendi başına yerine getirebiliyor. Bu yaklaşım, hem insan hayatını koruyan hem de operasyonel tempoyu düşürmeden sürdüren muazzam bir kuvvet çarpanıdır.
Yıllar Süren Gelişim: ALIAS’tan Gerçek Göreve
Bu başarı bir gecede ortaya çıkmadı; arkasında yıllar süren bir araştırma ve geliştirme süreci yatıyor. Sikorsky, MATRIX teknolojisini ilk olarak 2013’te tanıtmıştı. Asıl dönüm noktası ise DARPA‘nın ALIAS (Aircrew Labor In-Cockpit Automation System) programı ile yaşandı.
Şubat 2022’de, bir UH-60A Black Hawk, Fort Campbell’da içinde hiç kimse olmadan (uncrewed) tamamen otonom bir uçuş gerçekleştirerek tarihe geçti. 2024’te ise bu sistem, ABD Ordusu’nun kendi test platformu olan bir UH-60M helikopterine entegre edildi. Northern Strike’taki bu son test ise teknolojinin mühendislerin elinden alınıp doğrudan son kullanıcı olan askerin eline verildiği “mezuniyet” anı oldu.
Küresel Etki ve Gelecek: Kokpitsiz U-Hawk
Bu teknolojinin küresel etkisi muazzam olacak. Dünya çapında 36 ülkede 4,000’den fazla Black Hawk helikopteri görev yapıyor. MATRIX sistemi, bu devasa filo için pahalı yeni platformlar almak yerine mevcut helikopterleri modernize etmek için uygun maliyetli ve devrimci bir yükseltme yolu sunuyor.
Sikorsky, vizyonunun bir sonraki adımını AUSA 2025 fuarında zaten göstermişti. S-70UAS U-Hawk adı verilen yeni konseptte Black Hawk’ın kokpiti tamamen kaldırılmış. Kokpitin yerine kargo kapasitesini artıran ve rampalı yüklemeye izin veren bir kapak sistemi eklenmiş. Bu “kokpitsiz” helikopter, yine aynı tablet ve MATRIX sistemi ile uçuruluyor. Yol haritası açık; Mürettebat destekliden mürettebat isteğe bağlıya (OPV) ve son olarak tamamen mürettebatsız bir lojistik devrimi.
