ABD, Yerli İHA Motor Üretimine 80 Milyon Dolar Ayırdı

ABD Ordusu, insansız hava araçlarında kullanılan kritik motor bileşenlerinin yerli üretimini güçlendirmek amacıyla yaklaşık 80 milyon dolarlık yeni bir yatırım yaptı. Siemens Government Technologies, Alabama’da kurulacak yeni üretim tesisiyle ABD’nin drone motorlarında dışa bağımlılığını azaltmayı hedefleyecek.

ABD Savunma Bakanlığı tarafından verilen 79,9 milyon dolarlık sabit fiyatlı sözleşme kapsamında şirket, insansız hava araçlarının elektrik motorlarında kullanılan stator bileşenlerini üretebilecek güvenli ve hükümet kontrolündeki bir üretim hattı kuracak.

Kritik motor bileşeni ABD’de üretilecek

Stator, fırçasız elektrik motorlarının en önemli parçalarından biri olarak rotorun dönmesini sağlayan manyetik alanı oluşturuyor. Günümüzde askeri ve ticari sınıftaki hemen hemen tüm küçük insansız hava araçlarında bu teknoloji kullanılıyor.

Yeni üretim hattı, Alabama’daki Anniston Ordu Deposu içerisinde kurulacak. M1 Abrams tanklarının modernizasyonuyla tanınan tesis, ilk kez bu ölçekte hassas drone motor bileşenlerinin üretimine ev sahipliği yapacak.

Projeyi Michigan’daki Detroit Arsenal bünyesindeki Ordu Sözleşme Komutanlığı yönetecek. Çalışmaların Ağustos 2027’de tamamlanması planlanıyor.

Çin bağımlılığı azaltılmak isteniyor

ABD’nin bu yatırımı yapmasının temel nedeni, drone motorlarında kullanılan nadir toprak mıknatıslarında Çin’e olan yüksek bağımlılık.

Sektör verilerine göre Çin, küresel nadir toprak mıknatısı üretiminin yaklaşık %98’ini kontrol ediyor. Bu mıknatıslar, fırçasız elektrik motorlarının çalışmasını sağlayan temel bileşenler arasında yer alıyor.

Pentagon analizleri ise yaklaşık 1.900 farklı ABD silah sisteminde kullanılan 80 binden fazla parçanın Çin kaynaklı nadir toprak elementlerine bağımlı olduğunu ortaya koyuyor.

Skydio krizi Washington’u harekete geçirdi

ABD’nin tedarik zinciri konusundaki endişeleri, 2024 yılında yaşanan Skydio kriziyle daha da arttı.

Çinli tedarikçilere yönelik ihracat kısıtlamalarının ardından ABD’nin önde gelen drone üreticilerinden Skydio’nun batarya tedarikinde yaşanan sorunlar, üretimin ciddi şekilde etkilenmesine neden olmuştu.

Washington yönetimi, benzer bir durumun motor, sensör ve diğer kritik bileşenlerde de yaşanabileceği endişesiyle yerli üretim kapasitesini hızla artırmayı amaçlıyor.

Yerli üretimde hâlâ kritik bir eksik bulunuyor

ABD daha önce Pensilvanya’daki Tobyhanna Ordu Deposu’nda yılda 480 bin fırçasız drone motoru üretebilecek bir montaj hattını devreye aldı.

Ancak bu motorlarda kullanılan neodim mıknatıslarının yaklaşık %90’ı hâlâ Çin kaynaklı. Bu nedenle yeni Siemens tesisi önemli bir adım olarak görülse de, mıknatıs tedarikinin tamamen yerli hale getirilip getirilmeyeceği henüz netlik kazanmış değil.

Savunma Bakanlığı da sözleşme kapsamında üretilecek stator sayısı, hangi insansız hava araçlarında kullanılacağı ve mıknatıs tedarik zincirinin nasıl şekilleneceğine ilişkin ayrıntıları henüz açıklamadı.

Amaç stratejik bağımsızlığı artırmak

ABD Ordusu’nun yeni yatırımı, yalnızca bir üretim tesisi kurulmasından ibaret değil. Washington, kritik savunma sanayi bileşenlerinde Çin’e olan bağımlılığı azaltarak gelecekte yaşanabilecek olası tedarik krizlerinin önüne geçmeyi hedefliyor.

Yerli motor üretim kapasitesinin artırılması, ABD’nin hem askeri hem de ticari insansız hava aracı sektöründe daha güvenli ve sürdürülebilir bir tedarik zinciri oluşturma stratejisinin önemli parçalarından biri olarak değerlendiriliyor.