Irak’ın F-16 Çıkmazı: Rota Pakistan’ın JF-17’sine Döndü

Orta Doğu’nun hassas dengeleri içinde hava kuvvetlerini yeniden inşa etmeye çalışan Irak, uzun yıllardır bel bağladığı Amerikan havacılık ekosisteminden kademeli olarak uzaklaşıyor. Pakistan Silahlı Kuvvetleri Medya Birimi’nin (ISPR) 10 Ocak 2026 tarihli açıklaması, Bağdat’ın hava savunmasındaki stratejik makas değişikliğini resmen doğruladı.

Bağdat’ta gerçekleşen üst düzey askeri zirvede, Pakistan Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Zaheer Ahmed Baber Sidhu ile Iraklı mevkidaşı Korgeneral Mohanad Ghalib Mohammed Radi Al-Asadi bir araya geldi. Masadaki ana gündem maddesi ise netti: Irak’ın, Pakistan-Çin ortak yapımı JF-17 Thunder savaş uçaklarını tedarik etme isteği.

F-16IQ Filosunun Yarattığı Zafiyet

Irak Hava Kuvvetleri, halihazırda ABD’den temin edilen F-16IQ (Irak konfigürasyonu) uçaklarını kullanıyor. Ancak “IQ” versiyonu, standart F-16’lara göre sınırlandırılmış özelliklere sahip. Daha da önemlisi, ABD’li yüklenicilerin güvenlik gerekçesiyle ülkeden çekilmesi sonrası yaşanan lojistik ve bakım krizleri, bu uçakların harbe hazırlık oranlarını (operational availability) ciddi şekilde düşürdü.

Sürdürülebilirlik sorunları, silah entegrasyonundaki kısıtlamalar ve yüksek işletme maliyetleri, Bağdat’ı tek bir tedarikçiye bağımlı kalmaktan kurtulma arayışına itti. Irak, 2026’nın ilerleyen dönemlerinde Fransa’dan 14 adet Rafale almayı planlasa da, filonun “iş makinesi” olacak, maliyeti düşük ve sayısı yüksek bir platforma ihtiyaç duyuyor. İşte JF-17 tam bu noktada devreye giriyor.

Pakistan’ın Teklifi: “Sadece Uçak Değil, Doktrin Satıyoruz”

İslamabad yönetimi, Irak’a sadece bir demir yığını satmayı teklif etmiyor. Görüşmelerde vurgulanan en önemli detay, Pakistan’ın sunduğu “tam paket” yaklaşımı. Bu paket şunları içeriyor:

• Pilot Eğitimi: Iraklı pilotların Pakistan’ın gelişmiş hava harp okullarında eğitilmesi.

• Başlangıç Eğitimi: JF-17’nin yanında, temel eğitim uçağı Super Mushshak‘ın da tedarik edilmesi.

• Kurumsal İşbirliği: Bakım, onarım ve lojistik altyapısının kurulması için teknik destek.

Korgeneral Al-Asadi’nin Super Mushshak ve eğitim sistemlerine özel ilgi göstermesi, Irak’ın sadece uçak almak değil, Pakistan modelini kopyalayarak kendi “pilot üretim hattını” kurmak istediğini gösteriyor. Pakistan heyeti ise bu satışı, iki ülke arasındaki dini ve kültürel bağları güçlendirecek stratejik bir “kardeşlik projesi” olarak sunuyor.

Teknik Analiz: JF-17 Block III Neden Cazip?

Irak’ın ilgilendiği JF-17’nin en modern versiyonu olan Block III, “fakir adamın F-16’sı” lakabından çok daha fazlasını sunuyor. 2020 sonunda seri üretimine başlanan bu varyant, 4.5 nesil özellikleriyle dikkat çekiyor:

• Radar Üstünlüğü: Uçak, Çin yapımı KLJ-7A AESA (Aktif Faz Dizinli) radara sahip. Bu radar, Irak’ın elindeki F-16IQ’ların eski nesil mekanik radarlarından çok daha uzun menzilli ve karıştırmaya karşı dirençli.

• Modern Aviyonik: Kaska monteli nişangah sistemleri, 3 eksenli fly-by-wire uçuş kontrol sistemi ve gelişmiş elektronik harp podları, uçağı modern hava sahasında hayatta kalabilir kılıyor.

• Motor ve Performans: Rus Klimov RD-93MA motoruyla güçlendirilen uçak, Mach 1.6 hıza ulaşabiliyor ve 55.000 feet irtifaya tırmanabiliyor. 7 silah istasyonu; hava-hava, hava-yer ve gemisavar füzelerini taşıyabiliyor.

• Bağımsızlık: En kritik avantajı ise Batı onayına tabi olmaması. Çin ve Pakistan mühimmatlarını kullanan JF-17, ABD Kongresi’nin veya Avrupa parlamentolarının siyasi ambargolarından etkilenmiyor.

Bölgesel Başarı: İslamabad’ın İhracat Zaferleri

JF-17’nin Irak hamlesi, tesadüfi bir gelişme değil. Pakistan, son dönemde savunma sanayii ihracatında altın çağını yaşıyor.

• Azerbaycan: 2025 Kasım ayında Bakü, 40 uçaklık dev bir anlaşma kapsamında ilk 5 adet Block III uçağını teslim aldı. Anlaşmanın toplam boyutunun 1.6 ila 4.6 milyar dolar arasında olduğu konuşuluyor.

• Libya: 2025 Aralık ayında Trablus yönetimi, JF-17 ve Super Mushshak içeren 4 milyar dolarlık bir pakete imza attı.

• Bangladeş ve Suudi Arabistan: Bangladeş ile 32 uçaklık görüşmeler sürerken, Riyad yönetiminin de mevcut borçlarını savunma paketine dönüştürerek JF-17 projesine dahil olması gündemde.

  Orta Doğu Semalarında Eksen Kayması

  Irak’ın JF-17’ye yönelmesi, Amerikan savunma sanayisi için ciddi bir prestij kaybı anlamına geliyor. Bağdat, yüksek teknolojili ama “sorunlu” Amerikan uçakları yerine; maliyet etkin, bakımı kolay ve operasyonel kısıtlaması olmayan Doğu bloğu teknolojisine geçiş yapıyor. Eğer bu anlaşma imzalanırsa, Irak semalarında Amerikan F-16’ları ile Çin-Pakistan ortak yapımı JF-17’ler yan yana uçacak; bu da bölgedeki jeopolitik çeşitliliğin en somut tablosu olacak.

   
  Sosyal Medyalardan Bizi Takip Edebilirsiniz: