Rusya’dan Yeni Tuzak: Shahed Artık Füze Atıyor

Ukrayna semalarında devam eden dron savaşlarında tehlikeli bir eşik daha aşıldı. Bugüne kadar sadece yer hedeflerine dalış yapan “kamikaze” dronlar olarak bilinen İran menşeli Shahed-136 (Rusya’daki adıyla Geran-2), artık havada kendisini avlamaya gelen helikopterlere ateş açabilen bir “avcıya” dönüştü.

Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri tarafından 4 Ocak 2026 tarihinde yapılan açıklamaya göre, 412. Nemesis Tugayı’na bağlı “Darknode” taburu, kanadına Igla-S (SA-24 Grinch) tipi omuzdan atılan hava savunma füzesi (MANPADS) monte edilmiş bir Shahed dronunu ilk kez ele geçirdi. Bu gelişme, Rusya’nın Ukrayna’nın “dron avcısı” uçak ve helikopter filolarına karşı yeni ve ölümcül bir tuzak kurduğunu kanıtlıyor.

Görsel Temas ve Manuel Ateşleme

Ele geçirilen enkaz üzerinde yapılan incelemeler, sistemin otonom çalışmadığını ortaya koydu. Ukraynalı askeri elektronik uzmanı Serhii “Flash” Beskrestnov’un analizine göre, bu özel Shahed varyantı standart GPS güdümünün ötesinde, gövdesine eklenmiş bir kamera ve radyo modem taşıyor.

Sistem şöyle işliyor: Dron, Rusya topraklarındaki bir operatöre canlı video görüntüsü aktarıyor. Operatör, dronun kamerasıyla Ukrayna’ya ait bir helikopteri veya alçak irtifada uçan bir uçağı tespit ettiğinde, manuel komutla Igla-S füzesini ateşliyor. Bu yöntem, bugüne kadar Shahed sürülerini makineli toplarla (gun-run) nispeten güvenli bir şekilde avlayan Ukrayna ordu havacılığı için büyük bir risk oluşturuyor. Pilotlara, dronlara kafa kafaya (head-on) yaklaşmamaları ve dairesel uçuş yapan (pusuya yatmış olabilecek) dronlardan uzak durmaları emredildi.

Teknik Analiz: Hızdan Feragat, Tehditte Artış

Standart bir Shahed-136, yaklaşık 200 kg ağırlığında ve saatte 185 km gibi düşük bir hızla seyrediyor. Bu platforma, fırlatma tüpüyle birlikte yaklaşık 18 kilogram ağırlığındaki bir Igla-S sistemini entegre etmek mühendislik açısından ciddi dezavantajlar yaratıyor:

• Menzil Kaybı: Eklenen ağırlık ve bozulan aerodinamik yapı (drag etkisi), dronun yakıt tüketimini artırarak menzilini düşürüyor.

• Hız Düşüşü: Zaten yavaş olan dron daha da hantallaşıyor, bu da onu yerden atılan uçaksavarlar için daha kolay bir hedef haline getiriyor.

• Elektronik Zaaf: Görüntü aktarımı için gereken sürekli veri bağı, dronu elektronik harp (jamming) sistemlerine karşı savunmasız bırakıyor.

Ancak Rus kurmaylar için bu dezavantajlar göze alınabilir durumda. Çünkü amaç dronun hedefe ulaşması değil, Ukrayna pilotlarında “psikolojik baskı” yaratmak.

Maliyet Hesabı ve Asimetrik Tehdit

Bu taktiğin arkasında yatan mantık tamamen asimetrik maliyet hesabına dayanıyor. Bir Shahed dronunun ve üzerine takılan Igla-S füzesinin toplam maliyeti, düşürebileceği bir Mi-8 veya Mi-24 helikopterinin ve içindeki yetişmiş mürettebatın yanında “bedava” kalıyor.

Rusya, Aralık 2025’te de benzer bir denemeyi Sovyet döneminden kalma R-60 havadan havaya füzeleriyle yapmıştı. Ancak R-60’ın ağır yapısı ve entegrasyon zorluğu, daha hafif ve modern arayıcı başlığa sahip Igla-S tercihini öne çıkardı. 6 kilometre menzile ve 3,5 kilometre irtifa erişimine sahip olan Igla-S, özellikle ısı güdümlü başlığıyla (kızılötesi) helikopter motorlarını hedef almada çok daha etkili.

Sürü İçindeki “Gizli Koruma”

Uzmanlar, Rusya’nın tüm Shahed’leri bu şekilde donatmayacağını, bunun yerine 20-30 dronluk saldırı dalgalarının (swarm) içine 1-2 adet “füzeli koruma” yerleştireceğini tahmin ediyor. Ukrayna hava savunması, 3 Ocak gecesi fırlatılan 95 drona karşı 80 imha başarısı gösterse de, araya karışan bu silahlı versiyonlar, önleme yapan pilotların angajman kurallarını değiştirmesine ve daha temkinli (dolayısıyla daha az etkili) davranmasına neden olabilir.

Sonuç olarak Rusya, “kamikaze” kavramını bir adım ileri taşıyarak dronlarını sınırlı yeteneklere sahip birer “insansız avcı uçağına” dönüştürmeye çalışıyor. Bu durum, hava savaşlarında dronların rolünün sadece yer hedefi vurmakla sınırlı kalmayacağını, hava-hava muharebelerinde de aktif rol alacakları yeni bir dönemin habercisi.