Rusya, İki Tu-160M Blackjack Bombardıman Uçağını Teslim Aldı

Tu-160M Teslimatıyla Uzun Süren Gecikme Sona Erdi

Rusya, stratejik bombardıman uçağı kapasitesini güçlendirme hedefi doğrultusunda önemli bir adım attı. Ukrayna merkezli savunma haber ajansı Militarnyi’nin aktardığı bilgilere göre, Rusya Hava Kuvvetleri, 2025 yılının sonlarına doğru iki adet modernize edilmiş Tu-160M “Blackjack” stratejik füze taşıyıcı bombardıman uçağını teslim aldı. Böylece, uzun süredir gecikmelerle gündeme gelen Tu-160M modernizasyon programında kritik bir eşik aşılmış oldu.

Savunma Bakanlığı Yıl Sonu Toplantısında Açıklandı

Teslimat, Rusya Savunma Bakanlığı’nın yıl sonu değerlendirme toplantısında resmen duyuruldu. Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov, iki Tu-160M uçağının Hava Kuvvetleri’ne teslim edildiğini doğruladı. Ancak Belousov, bu uçakların tamamen yeni üretilmiş gövdeler mi yoksa daha önce hizmette bulunan Tu-160’ların kapsamlı modernizasyon ve bakım süreçlerinden geçirilmiş versiyonları mı olduğu konusunda net bir bilgi paylaşmadı.

Tu-160 Programının Arka Planı

Militarnyi’nin değerlendirmesine göre teslim edilen uçaklar, Tu-160 filosunun modernizasyonu ve üretimin yeniden başlatılması programı kapsamında yer alıyor. Rusya, bu çerçevede 25 Ocak 2018’de, 10 adet Tu-160M bombardıman uçağının teslimatı için yaklaşık 160 milyar ruble değerinde bir sözleşme imzalamıştı. İlk aşamada 50 uçağa kadar daha büyük bir sipariş planlanmış olsa da, bu hedef daha sonra aşağı yönlü revize edildi.

Sürekli Ertelenen Zaman Çizelgesi

Tu-160M programı, yıllar boyunca ciddi takvim gecikmeleriyle karşı karşıya kaldı. Ocak 2019’da dönemin Savunma Bakanı Sergey Şoygu, ilk modernize Tu-160M uçağının 2021 yılında hizmete girmesinin beklendiğini açıklamıştı. Aynı dönemde Rus yetkililer, envanterde bulunan 16 adet Tu-160 stratejik bombardıman uçağının tamamının Tu-160M standardına yükseltileceğini belirtmişti. Ancak bu hedeflerin büyük bölümü planlanan tarihlerde gerçekleştirilemedi.

Yeni Üretim Tu-160M2 Süreci

Rusya’nın Tu-160 ailesinin üretimini yeniden başlatma çabaları da yavaş ilerledi. Tamamen yeni üretilen ilk Tu-160M2, 12 Ocak 2022’de Kazan’da ilk uçuşunu gerçekleştirdi ve bu uçak, 1990’lardan bu yana üretilen ilk yeni Tu-160 gövdesi olarak kayda geçti. Rus açıklamalarına göre, ikinci bir Tu-160M2 ise Aralık 2022’de bir uçuş test merkezine transfer edildi.

Değişen Teslimat Hedefleri

Teslimat takvimi, son yıllarda defalarca revize edildi. 2023 yılında, Rus yetkililer yıl sonuna kadar iki modernize Tu-160M ve iki yeni üretilmiş Tu-160M2 olmak üzere toplam dört uçağın teslim edileceğini öngörüyordu. Bu hedef önce 2024’e, ardından Aralık 2024’te yapılan açıklamayla 2025 yılına ertelendi. Son açıklamalar, iki Tu-160M’nin teslim edilmesiyle programda ilerleme sağlandığını gösteriyor.

Tu-160M’nin Kabiliyetleri

NATO tarafından “Blackjack” kod adıyla bilinen Tu-160, Rusya’nın süpersonik stratejik bombardıman uçağı ailesinin en gelişmiş platformu olarak öne çıkıyor. Tu-160M modernizasyonu, uçağın değişken kanat geometrisini ve kıtalararası saldırı rolünü korurken; yeni aviyonik sistemler, navigasyon ve iletişim altyapısı ile modern uzun menzilli seyir füzeleriyle uyumluluğu kapsıyor. Ancak Rus yetkililer, yükseltilmiş konfigürasyonun detaylı teknik özelliklerini kamuoyuyla paylaşmış değil.

Nükleer Üçlüde Kritik Rol

Tu-160 filosu, Rusya’nın nükleer üçlüsünün hava ayağında merkezi bir konuma sahip. Aynı zamanda konvansiyonel çatışmalarda uzun menzilli seyir füzesi saldırıları için de kullanılıyor. Moskova yönetimi, modernizasyon ve üretimin yeniden başlatılması programını, yeni nesil bombardıman projelerindeki gecikmeler karşısında stratejik caydırıcılığı korumanın bir yolu olarak sunuyor.

Ukrayna Savaşı ve Kayıplar

Öte yandan, Ukrayna savaşı sürecinde Rusya’nın uzun menzilli hava filosu önemli kayıplar verdi. Açık kaynaklı istihbarat platformu Oryx’e göre, görsel olarak doğrulanmış verilere dayanarak Rusya; 11 adet Tu-22M3 Backfire orta menzilli bombardıman uçağını ve 10 adet Tu-95MS Bear turboprop stratejik bombardıman uçağını kaybetti. Bu kayıplar, Tu-160M programının Rusya açısından neden kritik olduğunu da ortaya koyuyor.