RAF, Paveway IV ile Suriye’deki DEAŞ Tünellerini Vurdu
İngiliz Typhoon jetleri, Suriye'deki DEAŞ tünellerini "akıllı" Paveway IV bombalarıyla imha etti. İşte operasyonun teknik analizi ve Paveway mühimmatının "gecikmeli tapa" sırrı.
Orta Doğu’da terör örgütü DEAŞ’ın yeniden yapılanma çabalarına karşı yürütülen “Shader Operasyonu” kapsamında İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF), örgütün can damarlarını hedef alan kritik bir hava harekatı gerçekleştirdi. İngiliz savunma kaynaklarından edinilen bilgilere göre, 3 Ocak 2026 akşamı havalanan Typhoon FGR4 savaş uçakları, Suriye’nin doğusundaki Fırat Nehri vadisi yakınlarında tespit edilen ve DEAŞ tarafından lojistik merkez olarak kullanılan müstahkem bir tünel ağını yerle bir etti.
Bu operasyon, sadece hedefin imhası açısından değil; kullanılan mühimmatın seçimi ve operasyonun icra ediliş biçimiyle de modern hava harbinin geldiği noktayı gözler önüne serdi.
Hedef: Betonla Güçlendirilmiş Yeraltı Şehri
Koalisyon güçlerinin uzun süredir gözetim altında tuttuğu hedefin, DEAŞ kalıntıları tarafından komuta merkezi ve mühimmat deposu olarak kullanılan, üzeri yoğun kum ve kaya katmanlarıyla örtülü, betonla güçlendirilmiş bir yeraltı kompleksi olduğu belirlendi. Fransız Hava Kuvvetleri ile eş güdüm içinde gerçekleştirilen harekatta, RAF Typhoon jetleri Voyager tanker uçaklarından yakıt ikmali yaparak bölgeye ulaştı.
Saldırının başarısındaki kilit rolü ise pilotlardan ziyade, kanat altlarında taşıdıkları teknoloji harikası mühimmatlar oynadı.
Paveway IV: Tünel Savaşlarının “Akıllı” Çözümü
Operasyonda kullanılan Raytheon UK üretimi Paveway IV, 226 kilogramlık (500 lb) sınıfında yer alan, çift modlu güdüm kitine sahip bir akıllı mühimmat. Bu bombayı sıradan bir patlayıcıdan ayıran ve tünel operasyonları için vazgeçilmez kılan özellik ise sahip olduğu “programlanabilir tapa sistemi”.
RAF pilotları, uçaklarındaki Litening III hedefleme podlarını kullanarak tünel girişlerini santimetrik hassasiyetle (sub-metric accuracy) işaretledi. Ancak bombalar, yüzeye çarpar çarpmaz patlayacak şekilde ayarlanmamıştı.
-
Gecikmeli İmha (Delayed Action): Pilotlar, bombaların tapalarını “gecikmeli patlama” moduna programladı. Bu sayede Paveway IV, tünel girişindeki beton ve toprak katmanını delip içeri girdikten milisaniyeler sonra infilak etti.
-
Basınç Etkisi (Overpressure): Kapalı alanda gerçekleşen patlama, tünel içinde muazzam bir şok dalgası ve aşırı basınç yarattı. Yüzeyde yapılan bir patlamanın aksine, bu yöntem tünel şaftlarının tamamen çökmesini ve içerideki unsurların etkisiz hale getirilmesini sağladı.
Avrupa Hava Gücünün Otonomisi
Operasyonun stratejik bir diğer boyutu ise ABD hava unsurlarının doğrudan katılımı olmadan, İngiliz ve Fransız uçaklarının koordinasyonuyla gerçekleştirilmiş olmasıydı. İngiltere’nin savunma öncelikleri Doğu Avrupa ve Hint-Pasifik’e kaysa da bu harekat, Londra’nın Orta Doğu’daki terör tehdidine karşı “egemen vuruş yeteneğini” (sovereign strike capability) koruduğunu kanıtladı.
Hava Üstünlüğünden Çok Rollü Avcıya: Typhoon FGR4
Bir zamanlar sadece “hava üstünlüğü” (air superiority) uçağı olarak tasarlanan Eurofighter Typhoon’un geçirdiği evrim de bu görevle tescillendi. FGR4 varyantı, entegre edilen dijital aviyonikler ve yer taarruz mühimmatları sayesinde, bugün Avrupa’nın en yetenekli “çok rollü” (multi-role) platformuna dönüşmüş durumda. Uçağın Paveway IV ile uyumu, ona zorlu coğrafyalarda ve asgari yer desteğiyle derin darbe (deep-strike) görevlerini icra etme yeteneği kazandırıyor.
Sivil Kayıp Yok, Hedef İmha Edildi
İlk hasar tespit raporlarına (BDA) ve İHA görüntülerine göre, tünel girişlerinde büyük çöküntüler meydana geldiği ve tesisin kullanılamaz hale getirildiği doğrulandı. Sivil yerleşimlerden uzak, izole bir bölgede gerçekleştirilen nokta atışı sayesinde herhangi bir sivil zayiat rapor edilmedi.
DEAŞ gibi örgütlerin yeraltına çekilerek ve sivil alanlara gizlenerek hayatta kalmaya çalıştığı bir dönemde, 226 kilogramlık bir bombayı cerrahi bir neşter gibi kullanabilme yeteneği, RAF’ın operasyonel alet çantasındaki en caydırıcı unsur olmaya devam edecek.





