Muharebe Bulutunun Oluşturulması ve Korunması

Özetle JADC2 Nedir?

En basit haliyle JADC2, savaşın tüm seviyelerinde (taktik–operatif–stratejik) yer alan tüm askerî unsurların, çatışmanın tamamına yayılan bir manevra kabiliyeti elde edebilmesi için kuvvet içi ve kuvvetler arası bağlantısallığını kapsar. Amaç, rakipten daha hızlı ve daha doğru kararlar alabilmektir.

Veri, savaş alanında hiçbir zaman bugünkü kadar hayati olmamıştı. Gelecekte bu önemi daha da artacak; dolayısıyla verinin korunması kritik bir öncelik haline gelmektedir.

Çok Alanlı Harekât (MDO) Kavramının Doğuşu

Çok Alanlı Harekât Multi-Domain Operations – MDO) kavramı ilk kez, ABD Kara Kuvvetleri tarafından 2018 yılında yayımlanan “The US Army in Multi-Domain Operations 2028” başlıklı dokümanda resmî olarak tanımlandı. Bu yaklaşım, 2018 ABD Ulusal Savunma Stratejisi’ne (National Defense Strategy – NDS) verilen bir yanıt niteliğindeydi.

NDS, ABD Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanır ve Başkanlık Ulusal Güvenlik Stratejisi’ni temel alır. Yaklaşık dört yılda bir yayımlanan bu belge, ABD’nin güvenlik önceliklerini ve bunlara nasıl karşılık verileceğini tanımlar. Aynı zamanda ABD Silahlı Kuvvetlerinin kuvvet yapısını, konuşlanmasını ve modernizasyon hedeflerini şekillendirir.

Tehdit Ortamı ve Stratejik Çerçeve

2018 NDS, Çin Halk Cumhuriyeti’nin bölgesel hırslarını ve Rusya’nın saldırgan tutumunu temel stratejik tehditler olarak tanımladı. Buna ek olarak İran ve Kuzey Kore de, özellikle kitle imha silahlarının yayılması açısından ciddi riskler olarak öne çıktı.

Bunlara siyasi şiddet, iklim krizinin güvenlik etkileri ve ulusötesi suçlar da eklendi. Strateji, bu karmaşık ortamı şu ifadeyle özetledi:

“Bu giderek karmaşıklaşan güvenlik ortamı, hızlı teknolojik değişimle tanımlanmaktadır.”

Çözüm ise “ölümcül, dirençli ve hızla uyum sağlayabilen müşterek bir kuvvet” oluşturmaktır.

Ulusal Gücün Entegrasyonu

Stratejik seviyede hedef; diplomasi, bilgi, ekonomi, finans, istihbarat, kolluk kuvvetleri ve askerî gücün kesintisiz entegrasyonudur. Askerî güç açısından bakıldığında; dinamik kuvvet kullanımı, konuşlanma ve harekât anlayışıyla rakip karar vericilerde belirsizlik yaratmak amaçlanmaktadır.

Nihai hedef; rakipleri elverişsiz koşullara sürüklemek, girişimlerini boşa çıkarmak ve onları olumsuz şartlar altında çatışmaya zorlamaktır.

MDO’nun Askerî Anlamı

MDO, rakipleri manevra yoluyla baskı altına almayı mümkün kılan askerî felsefedir. Bu yaklaşım, taktik seviyeden stratejik planlamaya kadar uzanan dayanıklı, hayatta kalabilir ve federatif ağlara dayalı bir komuta-kontrol (C2) altyapısına yatırım yapılmasını zorunlu kılar.

Ayrıca bilgi üstünlüğü sağlamak ve rakibin bu avantajı kullanmasını engellemek de önceliklidir.

MDO Nasıl Tanımlanır?

En sade tanımıyla MDO; savaşın tüm alanlarının (kara, hava, deniz, uzay ve siber) sürekli ve hızlı biçimde entegre edilmesidir.

Bu yazının özet tanımıyla:

Personel, platformlar, üsler, sensörler ve silah sistemleri dâhil tüm askerî varlıkların, tüm alanlar ve tüm savaş seviyeleri boyunca eş zamanlı muharebe icra edecek şekilde birbirine bağlanmasıdır.

Amaç; doğru bilgiyi almak, işlemek, daha kaliteli kararlar vermek ve bu kararları rakipten daha hızlı uygulamaktır.

Bu vizyonun hayata geçirilmesi için öngörülen ana mimari JADC2 (Joint All-Domain Command and Control) sistemidir.

JADC2 ve Bilgi Akışı

MDO’nun bel kemiği, muharebe sahasında bilginin hızlı ve etkin dolaşımıdır. JADC2; mevcut taktik, operatif ve stratejik haberleşme sistemlerini kuvvetler arası bir yapıya dönüştürmeyi hedefler.

Her kuvvet bu doğrultuda kendi projelerini yürütmektedir:

• Kara Kuvvetleri: Project Convergence

• Hava Kuvvetleri: Advanced Battle Management System (ABMS)

• Deniz Kuvvetleri: Project Overmatch

Bu çabalar, Savunma Bakanlığı bünyesindeki JADC2 Çapraz Fonksiyonel Takımı tarafından koordine edilmektedir. Sistem aynı zamanda müttefiklerle birlikte çalışabilirliği de hedefler; bu noktada ortak veri standartları kritik önemdedir.

Veri, Yapay Zekâ (YZ) ve Muharebe Bulutu

MDO, akıl almaz miktarda veriye dayanır. Bu verinin toplanması, depolanması, yönetilmesi ve doğru kişilere ulaştırılması gerekirken; yetkisiz erişim kesinlikle engellenmelidir.

Bu nedenle yapay zekâ (AI) kritik bir rol üstlenmektedir. Ancak YZ’nin askerî kullanımına ilişkin riskler de mevcuttur. Buna rağmen genel kanaat nettir:

“Yapay zekâ savaş alanına geliyor.”

Bu noktada bulut bilişim, verinin depolanması ve erişilebilir kılınması için temel çözüm olarak görülmektedir. Askerî bağlamda bu yapı “Muharebe Bulutu (Combat Cloud)” olarak adlandırılır.

Muharebe Bulutu – Örnek Senaryo

Bir savaş uçağının radarı, düşman kendinden tahrikli bir obüsü tespit eder. Radar algoritmaları, radar kesit alanına (RCS) bakarak hedefin obüs olduğunu belirler ve taktik açıdan önemli sayar.

Bu hedefe ait konum, tip ve RCS bilgileri veri bağı üzerinden muharebe bulutuna aktarılır. Bulut yazılımı bu yeni hedefi algılar, ilgili sorumluluk sahasındaki komuta merkezini uyarır. Komuta merkezi, organik topçu unsurlarıyla hedefi kısa sürede etkisiz hale getirir.

Tüm süreç dakikalar içinde tamamlanır.

Bilim Kurgu Değil, Gerçek

Muharebe bulutu kavramı artık teori değildir. Airbus, Elbit Systems, Hensoldt ve Thales gibi firmalar bu alanda aktif çalışmalar yürütmektedir.

Bu yaklaşım yalnızca kara savaşları için değil; hava, deniz, uzay ve siber alanlar için de geçerlidir. Ağ merkezli platformların toplam etkisi, tekil unsurların toplamından daha büyük bir muharebe gücü yaratır.

Ancak kritik bir uyarı vardır:
Aşırı veri, veri yokluğu kadar tehlikelidir.

Bu nedenle edge computing (uçta işlem) yaklaşımı hayati önemdedir.

Zafiyetler ve Tehditler

Muharebe bulutları, kendi avantajları nedeniyle aynı zamanda yüksek değerli hedeflerdir. Özellikle:

• Siber saldırılar

• Elektronik harp

• Elektromanyetik–siber birleşik saldırılar (CEMA)

önemli tehditler oluşturur.

Avrupa Savunma Ajansı’na göre; gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik ilkeleri en büyük risk altındadır. Bu nedenle Sıfır Güven Mimarileri (Zero Trust) ve veri merkezli güvenlik yaklaşımları geliştirilmektedir.

Sonuç

Çok Alanlı Harekât; hassas güdümlü mühimmat, nükleer silahlar veya Blitzkrieg kadar devrimsel bir dönüşüm potansiyeline sahiptir.

Savaşı kazandıran unsur artık sadece ateş gücü değil;daha hızlı karar almak ve bu kararı uygulayabilmektir.

Bu nedenle MDO’nun bel kemiği olan veri altyapıları, geçmişin kaleleri kadar sağlam ve dirençli olmak zorundadır.