Çin’in Deniz Helikopteri AR-500CJ Testleri Bitirdi

PEKİN – Çin, deniz kuvvetlerinin insansız sistem yeteneklerini artırma yolunda önemli bir kilometre taşını daha geride bıraktı. Çin devlet televizyonu CCTV-7’nin 30 Ekim 2025’te yayınladığı görüntülerde, Xuange-500CJ (AR-500CJ olarak da bilinir) insansız helikopterinin, CSSC Explorer 01 adlı deneysel drone taşıyıcı gemisinde deniz denemelerini tamamladığı görüldü. Bu testler, platformun 4. ve 5. seviye deniz koşullarında (oldukça dalgalı ve zorlu deniz şartları) otonom kalkış ve iniş yapabilme kabiliyetini doğrulamayı amaçlıyordu. Toplanan veriler, helikopterin donanma platformlarına entegrasyonu ve operasyonel uygunluğu için kullanılacak.

Zorlu Deniz Şartlarında Otonom Uçuş

Testler, sıradan bir denemenin ötesinde platformun gerçekçi kıyı operasyon senaryolarına ne kadar hazır olduğunu ölçtü. AR-500CJ, simüle edilen fırtınalı deniz koşullarında otonom olarak gemi güvertesinden havalandı, havada stabil kalarak iletişim rölesi ve keşif-gözetleme profillerini icra etti. Ardından, hareket halindeki geminin güvertesine tekrar otonom olarak inmeyi başardı. Bu denemeler, AVIC Helikopter Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü tarafından geliştirilen platformun, 2022’deki ilk uçuşundan bu yana karada yapılan simülasyonlardan denizdeki operasyonel değerlendirme aşamasına geçtiğini gösteriyor.

CSSC Explorer 01 gemisi, bu testler için özel bir platform görevi gördü. Gemi, bir fırkateyn veya korvetin güverte hareketlerini taklit etmek için farklı hızlarda ve yönlerde seyir yaptı. Güvertedeki enstrümanlar, helikopterin iniş hassasiyetini, stabilizasyon doğruluğunu ve güverteye iniş yüklerini anlık olarak kaydetti.

Deniz Görevleri İçin Tasarlandı: AR-500CJ’nin Teknik Özellikleri

AR-500CJ, AVIC’in AR-500 helikopter ailesinin doğrudan donanma kullanımı için geliştirilmiş bir türevidir. Platform, denizin aşındırıcı ve zorlu koşullarında uzun süreli görev yapabilmesi için özel olarak donatılmıştır.

• Motor ve Yakıt: En kritik özelliklerinden biri, “Lark” adlı ağır yakıtlı (heavy-fuel) bir motor kullanmasıdır. 150 beygir gücündeki bu turboşarjlı motor, gemilerde yüksek uçuculuğu nedeniyle büyük risk taşıyan havacılık benzini yerine daha güvenli olan kerosen (gemi yakıtı) ile çalışır. Bu, gemideki lojistik yakıt tedarikini basitleştirir ve yangın riskini büyük ölçüde azaltır.
• Performans:
  • Azami Kalkış Ağırlığı: 600 kg
  • Faydalı Yük Kapasitesi: 150 kg
  • Azami Hız: 160 – 170 km/s
  • Havada Kalış Süresi: 6 ila 7 saat
  • Hizmet Tavanı: 5.000 metre
• Marinizasyon (Denizcilik): Gövde, neme, tuza ve korozyona karşı özel kaplamalarla korunmaktadır. Ayrıca gemi radarları ve iletişim sistemleriyle parazit yapmadan çalışabilmesi için elektromanyetik uyumluluk korumasına sahiptir.
• Faydalı Yükler: Gövdenin yanlarındaki kısa kanatçıklar, elektro-optik (EO/IR) kuleler, deniz gözetleme radarları, iletişim röle antenleri veya ek yakıt tankları gibi modüler yüklerin takılmasına olanak tanır.

Güverteye Güvenli İniş: Zıpkın Kilit Sistemi

İnsansız bir helikopterin hareketli bir gemi güvertesine inmesi en zorlu mühendislik problemlerinden biridir. AR-500CJ, bu sorunu çözmek için çok katmanlı bir sistem kullanır:

1. Navigasyon: Ataletsel, diferansiyel ve görsel navigasyon sistemlerinin bir kombinasyonu, helikopterin güvertedeki iniş alanını milimetrik hassasiyetle bulmasını sağlar.
2. Güverte Kilidi: Helikopter, güverteye temas ettiği anda “elektrikli zıpkın-ızgara” (harpoon-grating) adı verilen bir sistemle kendini güverteye kilitler. Bu mekanizma, helikopterin türbülans veya gemi yalpalasından dolayı kaymasını ya da devrilmesini anında engeller.

Bu sistem, platformun korvetler veya açık deniz devriye gemileri (OPV) gibi küçük savaş gemilerinin kısıtlı güverte alanlarından bile güvenle operasyon yapabilmesinin önünü açar.

Çin’in İnsansız Deniz Gücü Ekosistemi

AR-500CJ’nin başarısı, Çin’in daha geniş kapsamlı insansız deniz sistemleri vizyonunun sadece bir parçasıdır. Bu platform, AR-500B (hafif gemi konuşlu) ve AR-500C (yüksek irtifa) modellerinden elde edilen tecrübelerin bir birleşimidir. AVIC, bu aileyi 2 ton sınıfında daha fazla yük taşıyabilen Xuange-2000 ve sivil lojistik için geliştirilen elektrikli/hidrojen yakıtlı modellerle genişletmeye devam etmektedir.

Bu gelişmeler, Çin Donanmasının (PLAN) Zhu Hai Yun gibi yapay zekâ destekli drone taşıyıcı gemilerini ve su altı “Robo-Shark” (Robot Köpekbalığı) gibi otonom sistemleri test ettiği bir döneme denk gelmektedir. AR-500CJ’nin deniz testlerini başarıyla tamamlaması Çin’in gelecekteki donanma operasyonlarında insanlı ve insansız platformları bir arada kullanacağı hibrit bir güce doğru hızla ilerlediğini göstermektedir.