Venezuela’dan ABD’ye 5,000 Füzeyle Gözdağı

CARACAS – Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro, ABD’nin Karayipler çevresindeki artan askeri faaliyetlerine karşı ülkesinin savunma kapasitesini vurgulayan son derece iddialı bir açıklama yaptı. 23 Ekim 2025’te konuşan Maduro, ülke genelinde “en az 5,000” adet Rus yapımı Igla-S omuzdan atılan hava savunma füzesi (MANPADS) konuşlandırdıklarını ilan etti. Bu açıklama, iki ülke arasındaki uzun süredir devam eden egemenlik ve güvenlik gerilimini yeniden alevlendirirken, binlerce modern MANPADS’in varlığı, bölgedeki hava sahası risk denklemini, özellikle alçak irtifada görev yapan helikopterler ve gözetleme uçakları için temelden değiştiriyor.

Katmanlı Bir Tehdit: Venezuela’nın Alçak İrtifa Hava Savunması

Maduro’nun Igla-S füzelerine odaklanması, Venezuela’nın son on yılda inşa ettiği katmanlı ve karmaşık nokta savunma stratejisinin sadece bir parçasını oluşturuyor. Bu stratejinin temel amacı, modern bir hava kuvvetini tamamen yenmek değil, potansiyel bir saldırgan için yıpratma oranını artırmak ve onu çok daha riskli ve yüksek irtifalı uçuş profillerine zorlamaktır.

Venezuela’nın alçak irtifa savunma ağı, farklı teknolojileri bir araya getirerek saldırgan unsurlar için karmaşık bir tehdit ortamı yaratıyor. Bu ağda, ısıya güdümlü Rus Igla-S füzelerinin yanı sıra, lazer güdümlü İsveç yapımı RBS-70 sistemleri de bulunuyor. Saldırgan bir pilot, sadece ısı aldatmacalarına (flare) karşı değil, aynı zamanda lazer güdümünü kırmaya yönelik sistemlere karşı da önlem almak zorunda kalıyor. Bu iki farklı güdüm tipinin bir arada kullanılması, standart karşı tedbirlerin etkinliğini önemli ölçüde azaltır.

Omuzdan Atılan Füzelerin Karşılaştırması

Venezuela’nın envanterindeki MANPADS sistemleri, farklı yeteneklere sahip modern platformlardan oluşuyor. Bu durum, savunma katmanına esneklik ve derinlik kazandırıyor.

• 9K338 Igla-S (NATO Kodu: SA-24 Grinch):
  • Menşei: Rusya
  • Güdüm Tipi: Isı aldatmacalarına karşı yüksek dirence sahip çift bantlı Kızılötesi (IR) arayıcı başlık.
  • Etkili Menzil: Yaklaşık 6 kilometre.
  • Etkili İrtifa: Yaklaşık 3.5 kilometre.
  • Özellik: Helikopterler, İHA’lar ve alçaktan uçan nakliye uçaklarına karşı optimize edilmiş, son derece mobil bir sistemdir.
• RBS-70:
  • Menşei: İsveç
  • Güdüm Tipi: Lazer Güdümlü (Beam Riding). Füze, operatörün lazerle işaretlediği hedefi takip eder. Bu sayede ısı aldatmacalarından etkilenmez.
  • Etkili Menzil: Yeni nesil Bolide füzeleriyle 9 kilometreye kadar.
  • Özellik: Üç ayaklı bir sehpa üzerinden ateşlenir, bu da ona daha fazla stabilite ama daha az mobilite kazandırır.
• FIM-92 Stinger (Karşılaştırma için):
  • Menşei: ABD
  • Güdüm Tipi: Kızılötesi (IR) arayıcı başlık.
  • Etkili Menzil: Yaklaşık 4.8 kilometre.
  • Etkili İrtifa: Yaklaşık 3.8 kilometre.

ABD İçin Değişen Risk Denklemi

Binlerce modern MANPADS’in Venezuela geneline dağıtılmış olması, ABD’nin hava unsurları için risk denklemini temelden değiştiriyor. Bu durumun birkaç somut sonucu var:

1. Jeopolitik Sinyal: Washington’a ve bölgesel ortaklara, Venezuela sınırları yakınındaki alçak irtifa keşif ve varlık gösterme misyonlarının siyasi ve askeri maliyetinin yükseldiği mesajını veriyor.
2. Operasyonel Zorluk: Helikopterlere ve alçaktan uçan uçaklara dayalı özel operasyonlar, muharebe arama-kurtarma (CSAR) ve insani yardım koridoru oluşturma gibi senaryoları son derece karmaşık hale getiriyor.
3. Taktiksel Değişim: ABD’li görev planlayıcılarını, daha yüksek irtifalarda uçmaya, daha pahalı olan uzun menzilli standoff mühimmatlarını kullanmaya ve daha kapsamlı hava savunma bastırma (SEAD) paketleri oluşturmaya itiyor.
4. Yayılma Riski: Küresel bir endişe olarak, bu kadar büyük bir ulusal stokun yetersiz korunması durumunda, sivil havacılığı ve komşu ülkeleri tehdit edebilecek bir silah kaçakçılığı riski de bulunuyor.

Gözdağının Ötesinde: Tırmanma Riski

Maduro’nun açıklaması, fiilen tek bir mermi bile atmadan, yabancı hava unsurlarının davranışlarını şekillendirmeyi amaçlayan bir caydırıcılık hamlesidir. Envanterdeki füze sayısının tam olarak 5,000 olup olmamasından daha önemlisi, Caracas’ın alçak irtifa ihlallerini cezalandırabilecek inandırıcı bir kapasiteye sahip olmasıdır.

Şimdi bölge istikrarı için asıl mesele, bu açıklamanın kendisinden ziyade, yoğun bir alçak irtifa hava savunma ağı ile gelişmiş bir hava gücünün karşı karşıya geldiği bu gergin denklemde tarafların tırmanma dinamiklerini nasıl yöneteceği olacak. Bu denklemde yapılacak küçük bir yanlış hesaplama, sivil hava trafiği ve diplomatik ilişkiler için orantısız derecede büyük sonuçlar doğurabilir.