Çin’in Fujian Uçak Gemisi Pasifik ve Hint Okyanuslarında
Çin’in Fujian uçak gemisi, elektromanyetik mancınık sistemiyle Eylül 2025’te hizmete girecek. Pasifik ve Hint Okyanuslarında güç projeksiyonunu artırıyor.
Fujian: Çin’in En Gelişmiş Uçak Gemisi Hizmete Giriyor
23 Ağustos 2025’te, South China Morning Post’un haberine göre, Çin’in üçüncü ve en gelişmiş uçak gemisi Fujian (Tip 003), Japonya’ya karşı zaferin 80. yıldönümü olan 3 Eylül 2025’teki askeri geçit töreninde resmi olarak hizmete girebilir. Devlet yayın kuruluşu CCTV’nin yayımladığı bir video, Beijing’deki törene işaret ederek Halk Kurtuluş Ordusu Donanması (PLAN)’nın artan gücünü sergileyeceğini öne sürdü.
Haziran 2022’de Şanghay’daki Jiangnan Tersanesi’nde denize indirilen Fujian, sekiz deniz denemesini tamamlayarak temel tahrik testlerinden karmaşık havacılık operasyonlarına geçti. Temmuz 2025’te uydu görüntüleri uçuş güvertesi hazırlıklarını, Ağustos’ta ise taşıyıcı tabanlı savaş uçaklarıyla simüle edilmiş mancınık denemelerini doğruladı.
Fujian, elektromanyetik mancınık (CATOBAR) sistemiyle donatılan ilk Çin uçak gemisi olarak Liaoning ve Shandong’un kayakla atlama rampalarına kıyasla teknolojik bir sıçrama sunuyor. Bu sistem, daha ağır ve çeşitli uçakların fırlatılmasını sağlayarak J-15T savaş uçakları ve KJ-600 erken uyarı uçaklarının kullanımına olanak tanıyor. Fujian’ın hizmete girmesi, Çin’in üç uçak gemili bir filoya geçişini işaret ederek Pasifik ve Hint Okyanuslarında uzun menzilli operasyon kabiliyetini artırıyor. İlk Ada Zinciri ötesinde güç projeksiyonu yapabilen bu gemi, Güney ve Doğu Çin Denizlerindeki stratejik dengeyi doğrudan etkiliyor.
Fujian’ın Teknik Özellikleri ve Kabiliyetleri
Fujian, 80.000-85.000 ton tam yük deplasmanı ve yaklaşık 316 metre uzunluğuyla, Çin’in en büyük uçak gemisi. Geleneksel entegre tahrik sistemi, elektromanyetik mancınıkları destekliyor ve gemiyi ABD’nin Gerald R. Ford sınıfı uçak gemileriyle aynı lige yerleştiriyor. Temel özellikler şunlar:
-
Fiziksel Özellikler:
-
Tahrik ve Mancınık Sistemi:
-
Geleneksel entegre tahrik, nükleer olmayan.
-
Elektromanyetik CATOBAR sistemi, ağır uçak fırlatma kapasitesi.
-
-
Havacılık Kabiliyetleri:
-
J-15T taşıyıcı tabanlı savaş uçakları.
-
KJ-600 erken uyarı uçakları, organik istihbarat ve elektronik harp.
-
Denizaltı savunma ve arama-kurtarma helikopterleri.
-
-
Operasyonel Avantajlar:
-
Sürekli operasyon döngüsü (eğitim, konuşlandırma, bakım).
-
İlk Ada Zinciri ötesinde uzun menzilli güç projeksiyonu.
-
Güney ve Doğu Çin Denizlerinde artırılmış varlık.
-
Liaoning (2012, eğitim gemisi) ve Shandong (2019, kayakla atlama) ile karşılaştırıldığında Fujian, Batı standartlarına rakip olan ilk operasyonel ileri platform. CATOBAR sistemi, daha fazla sorti üretimi ve esneklik sağlayarak Çin’in taşıyıcı tabanlı havacılığını dönüştürüyor.
Stratejik ve Bölgesel Etkiler
Fujian’ın hizmete girmesi, Çin’in mavi su donanması statüsünü pekiştiriyor. Üç uçak gemisi, PLAN’a sürekli bir taşıyıcı saldırı grubu hazır tutma imkânı veriyor bu da ABD Donanması’nın uzun süredir uyguladığı operasyonel doktrine yaklaşıyor. Japonya, Izumo sınıfı gemilerini F-35B için modifiye ederken Fujian’ın sabit kanatlı erken uyarı uçakları konuşlandırma kabiliyeti, Tokyo’nun sahip olmadığı bir avantaj sunuyor.
Tayvan, daha büyük ve kalıcı vuruş paketleriyle karşı karşıya kalarak savunma planlamasında yeni zorluklarla karşılaşacak. Hint Okyanusu’nda artan Çin varlığı, Cibuti’deki kalıcı üs ve Afrika kıyılarındaki liman erişim anlaşmalarıyla birleştiğinde, bölgesel güvenlik dinamiklerini yeniden şekillendiriyor.
Küresel düzeyde, Fujian, Çin’in ABD Donanması’na rakip olma hırsını vurguluyor. Gerald R. Ford sınıfı gemiler, nükleer tahrik ve sınırsız menzille üstünlük sağlasa da Fujian’ın elektromanyetik mancınıkları ve büyük güverte kapasitesi, bölgesel tiyatrolarda önemli bir erişim sunuyor. Fransa’nın Charles de Gaulle gemisi (42.000 ton) daha küçük ölçekte çalışırken Fujian bu iki uç arasında bir köprü kuruyor.
Avrupa perspektifinden Çin’in Akdeniz ve Afrika kıyılarındaki artan faaliyetleri, NATO’nun deniz duruşunu etkiliyor. AUKUS ve Quad gibi ittifaklar, Fujian’ın devreye girmesiyle daha aktif hale gelebilir. İngiltere ve İtalya, F-35B taşıyıcı programlarını yeniden değerlendirebilir; Fransa ise Charles de Gaulle’un halefi için planlarını hızlandırabilir.
Fujian’ın 3 Eylül 2025’teki Zafer Günü töreniyle hizmete girmesi, Çin’in tarihsel direniş anlatısını ve deniz gücünü pekiştiriyor. Japonya, Tayvan ve ABD’ye güçlü bir sinyal gönderen bu gemi, Çin’in küresel denizcilik liderliği hedefini destekliyor. Fujian, PLAN’ın sürekli operasyonel döngüsüyle, bölgesel ve küresel güç dengelerini değiştirecek bir platform olarak öne çıkıyor.
